همان طور که می دانید شرایط و وضعیت اقتصادی کشور به صورت نامشخص پیش می رود و هیچکس از آینده اطلاعات دقیقی ندارد. با این حال قیمت برخی از وسایل مهم روزمره افراد همیشه با چالش و سؤال مواجه بوده است. امروزه یکی از مهم ترین صنایعی که نقش مهمی در زندگی انسان دارد، صنعت خودروسازی است.
خودروسازی خود به تنها وابسته به چند عامل کلی می باشد که اگر این عوامل با نوسان و تغییراتی مواجه شوند، منجر به ایجاد تغییر در قیمت، کیفیت، مواد اولیه و … خودروها خواهند شد؛ از این رو در این مطلب قصد داریم پیش بینی خود را از قیمت خودرو در سال جاری در اختیار شما قرار دهیم.
عوامل تأثیر گذار در صنعت خودروسازی
همان گونه که پیش تر شرح داده شد، عوامل زیادی در بحران های صنعت خودروسازی نقش دارند.
قیمت ورق های فولادی
از مهم ترین عواملی که در این صنعت می تواند مؤثر باشد، نرخ ورق های فولادی را باید در نظر گرفت. اکثر ورق های فولادی در تولید و نرخ گذاری خودروها نقش دارند؛ زیرا علاوه بر این که باید از کیفیت مطلوبی برخوردار باشند، نباید از زمان تولید آن ها گذشته باشد؛ به طور مثال قیمت ورق گالوانیزه در صنعت خودروسازی بسیار مؤثر است. این موضوع که صنعت خودروسازی به کدام سمت و سو خواهد رفت، پرسش اکثر افراد است. دیگر عوامل اثرگذار بر صنعت خودروسازی به صورت زیر می باشند:
کاهش تولید خودرو؛ در نتیجه افزایش قیمت
همان طور که رشد تولید یک وسیله در کاهش نرخ آن تأثیر دارد، کاهش تولید خودرو نیز بر افزایش هزینه آن مؤثر است. در سال های اخیر رشد و کاهش تولیدات همواره با نوسان همراه بوده است؛ اما پیش بینی می شود در سال 1402 بین یک میلیون و ۶۰۰هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار دستگاه انواع خودرو در کشور به تولید برسد.
نوسانات ارزی
نرخ دلار همیشه در بسیاری از صنایع تأثیر خود را می گذارد، اما جالب است بدانید ورق های فولادی که در صنعت خودروسازی استفاده می شوند، در برخی از مواقع وارداتی هستند. به طور مثال قیمت ورق سیاه وارداتی که در صنعت خودروسازی استفاده می شود، در مبلغ نهایی آن ها تأثیر دارد. با این حال برخی از فروشندگان قیمت خودروها را بر پایه دلار تعیین کرده و به افزایش تولید اهمیتی نمی دهند.
معاملات متوقف شد!
در سال 1402 با وجود اتفاقات سال گذشته، اکثر خریداران منتظر خبرهای جدید از افزایش تولیدات و در نتیجه کاهش هزینه خودرو می باشند. این موضوع که نرخ خودرو ها سلیقه ای نباشد و هر کسی بر اساس مذاکرات ایران با دیگر کشورها هزینه ها را بالا یا پایین نبرد، نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. معاملات خودرو قفل شده و بیشتر افراد منتظر نرخ گذاری دقیق می باشند.
افزایش تولید خودرو در سال 1402
وزارت خانه صنعت خودروسازی برای سال 1401 تولید یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه خودرو را داده بود، بااینحال گفته میشود رقم تولید بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار دستگاه خواهد بود. اگر دست بالا را در نظر بگیریم (تولید یک میلیون و ۳۰۰ هزار دستگاهی) وزارت صمت خلف وعده ای ۳۰۰ هزار دستگاهی در عرضه خودروسازی طی سال ۱۴۰۱ داشته است. با این وجود پیش بینی می شود این مقدار برای سال 1402 افزایش یافته تا با مشکلات سال گذشته برای خرید خودرو مواجه نشویم؛ زیرا برنامه تولید خودرو در سال 1402 هنوز محقق نشده است. اگر بر این موضوع که تولید 1.6 تا 1.8 میلیونی دستگاه در سال 1402 قرار است به ثبت برسد، اصرار و نقل قولی باشد، رسیدن به این هدف با اما و اگرهایی همراه است.
بحران خودروسازان
بزرگ ترین بحرانی که خودروسازان در سال 1401 داشتند، در تأمین نقدینگی بود. ارتباط مستقیم این موضوع با سیاست قیمت گذاری سبب فریز شدن قیمت ها و افزایش پیدا نکردن آن ها شد. با این حال خودروسازان به کمک عرضه محدود انواع خودرو در بورس توانستند تا حدی اوضاع نقدینگی خود را بهتر کنند، اما این کار به تنهایی برای رسیدن به تیراژ یک میلیون و 600 دستگاهی کافی نبود؛ در نتیجه این بحران در سال 1402 همچنان ادامه خواهد داشت؛ در غیر این صورت سیاست های دولت در حوزه قیمت گذاری باید تغییر کند.
با این حال سازمان حمایت از تولید کنندگان و مصرف کنندگان، تحت عنوان مسؤل و مرجع آنالیز هزینه تولید و نرخ گذاری خودروهای داخلی تعیین شده است. همچنین شورای رقابت نیز بر هزینه های اعلام شده از سوی این سازمان مشارکت دارد. طبق صحبت های برخی از قطعه سازان و تولید کنندگان مواد اولیه خودرو سازی از جمله تولید کنندگان ورق های فولادی، پیش بینی می شود در سال 1402 حدود 30 تا 70 درصد به نرخ کارخانه ای خودروهای داخلی اضافه شود. این موضوع توسط شورای رقابت نیز رد نشده است؛ در نتیجه ممکن است اتفاق بیفتد.
از سوی دیگر، قرار است قیمت خودروها هر سه ماه یکبار مورد بازنگری قرار بگیرد. اگر این سیاست طبق وعده های گفته شده، اجرا شود به نظر می رسد بحران تأمین نقدینگی خودرو سازان حل شود. همچنین با توجه به منتفی شدن عرضه خودرو در بازار بورس، نحوه قیمت گذاری فصلی مشروط بر این که هزینه های تولید را پوشش داده و سودی عادله برای خودروسازان در نظر گرفته شود، خیال آن ها را در مورد بحران تأمین نقدینگی راحت می کند.
تحقق هدف تولید
انبار خودروها حدودا بالغ بر 120 هزار میلیارد تومان انباشته دارد و جبران آن به این راحتی ها امکان پذیر نخواهد بود. با این حال قیمت گذاری فصلی ممکن است ضررهای خودروسازان بزرگ کشور را جبران کند. همچنین کاهش قیمت مواد اولیه خصوصاً نرخ ورق های فولادی از جمله قیمت ورق شیروانی در این موضوع می تواند مفید باشد. به طوری که آن ها نه تنها دیگر از محل فروش محصولات خود با قیمت هایی کمتر از هزینه تولید، ضرری نخواهند دید، بلکه رفته رفته قادر به کاهش زیان انبارهای خود می باشند.
بنابراین و با توجه به شرح این موارد سال 1402 از نظر مالی برای خودروسازان سال خوبی خواهد بود؛ در صورتی که سیاست ها در حوزه نرخ گذاری دخالتی نداشته باشند. لازم به ذکر است اگر در سال 1402، شاهد احیای برجام یا توافقی شبیه به آن مانند لغو تحریم ها باشیم، این موضوع کمک بزرگی به تحقق هدف تولید 1 میلیون و 600 هزار تا یک میلیون و 800 هزار دستگاهی خودرو می کند. همچنین اگر تحریم ها از بین برود، خودروسازان خارجی به کشور بازگشته و تأمین قطعات و مواد اولیه وارداتی مانند ورق های فولادی از خارج مسیر بهتری را طی خواهد کرد. قیمت ورق روغنی بسته به تاریخ انقضای آن ها تأثیر به سزایی در این موضوع دارد.
با این وجود علاوه بر موضوع تیراژ، در سال آینده ممکن است شاهد عرضه محصولات جدید در صنعت خودروسازی باشیم و برخی از خودرو ها نیز حذف شوند. بر طبق خبرها و صحبت های برخی از مسئولان، در سال آینده محصولاتی مانند ری را تی اف 21 از طرف شرکت های ایران خودرو و سهند، اطلس و ال 90 ایرانی نیز از طرف سایپا و پارس خودرو وارد سبد تولیدات آن ها شده و به بازار وارد می شوند.
سمت و سوی بازار خودرو
پیش بینی می شود بازار عرضه و تقاضای خودرو در سال 1402 تعادل چشم گیری داشته باشد؛ زیرا برنامه ریزی وزارت صمت و واردات خودرو همین نتیجه را تعیین می کند. با این وجود بیشترین عواملی که قیمت خودرو را تحت تأثیر خود قرار می دهند، انتظارات تورمی و قیمت ارز است. این دو عامل از مهم ترین عوامل در بازار خودرو می باشد که صعود و نزول منحنی قیمت ها وابسته به آن ها بود.
از سوی دیگر با رشد تیراژ و افزایش عرضه هم به واسطه خودروهای داخلی و هم وارداتی، اثر قابل توجهی را بر هزینه بازار خودرو طی سال جدید دارد. به هر حال فاکتورهای اصلی و تعیین کننده این موضوع مربوط به انتظارات تورمی و مبلغ ارز می باشد. با این حال اگر نرخ ارز نزولی شود و انتظارات تورمی فروکش کند، روزهای آرامی را برای بازار خودرو در سال 1402 می توان پیش بینی کرد.
واردات ۵۰۰ هزار دستگاهی
از دیگر علامت سؤال های بزرگ بازار خودرو، به واردات آن مرتبط است. بر اساس صحبت های وزارت صمت، تا انتهای فصل بهار باید 200 هزار دستگاه خودرو به کشور وارد شود. آن ها وعده واردات 100 هزار دستگاه تا پایان سال 1401 و 100 هزار دستگاه خودرو تا پایان فصل بهار را داده بودند. اگر این برنامه تا پایان سال 1402 بخواهد پایدار بماند باید تا پایان سال مجموعاً 400 تا 500 هزار دستگاه خودرو وارداتی در کشور داشته باشیم.
همچنین با وجود این که یک میلیون 600 هزار تا یک میلیون و 800 هزار دستگاه خودرو در سال 1402 تولید شود، مجموع خودروهای عرضه شده به بازار حداقل به 2 میلیون و 300 هزار دستگاه خواهد رسید. این اتفاقات سبب آرام شدن بازار خودرو خواهد شد. از سوی دیگر اگر این اتفاقات عملی شود و واردات 500 هزار دستگاهی را داشته باشیم، می توانیم نسبت به افت قیمت در بازار خودروهای خارجی امیدوار باشیم؛ زیرا این بازار طی 4 سال و نیم گذشته به علت ممنوعیت در واردات و رشد نرخ دلار و تحریم، صعود شدیدی در قیمت پیدا کرده است.
جمع بندی
این مطلب تنها پیش بینی جدید از سال 1402 در مورد صنعت خودروسازی بود. اگر ثبات این عرضه ها در بازار خودرو عملی شود، مبلغ خودروهای وارداتی کاهش پیدا می کند. از طرفی به دلیل کاهش تأمین نقدینگی خودروسازان داخلی، قیمت خودروهای داخلی در سال 1402 حدود 30 تا 70 درصد افزایش می یابد.