ورق A516 چیست

ورق A516 یکی از ورق های آلیاژی به دست آمده از ورق گرم است که در مخازنی که سختی بالا مد نظر است، به کار برده می شود. نام دیگر این محصول سخت، ورق کربنی می باشد. آلیاژ های به کار رفته در آن به مقدار کم شامل گوگرد، منگنز، فسفر و سیلیکون برای رسیدن به یک محصول مرغوب هستند.  همان طور که می دانید ورق های فولادی طی فرآیند های نورد سرد و گرم به فلزات پر کاربردی تبدیل می شوند. حال این موضوع که ورق a516 از جمله کدام دسته ورق های فولادی می باشد، موضوعی است که در ادامه با مطالعه مطلب از آن مطلع خواهید شد.

عناصر و ترکیبات ورق A516

به طور کلی آلیاژ به ترکیب دو یا چند عنصر مختلف در دنیای فلزات گفته می شود. ورق A516 نیز از ترکیب عناصر فلزی تولید می شود و بسته به هر کدام خواص مختلفی را دریافت می کند. هر کدام از عناصر آلیاژی حتی به مقدار کم باعث به وجود آمدن خواصی مفید در ورق می شوند. به طور مثال اگر در عناصر ورق A516 کروم وجود داشته باشد، باعث افزایش مقاومت آن در برابر خوردگی خواهد شد. همچنین عناصر آلیاژی مولیبدن و نیکل باعث افزایش و بهبود خواص مورد نیاز ورق های آلیاژی مانند کشش، تنش و … می شوند. در ادامه به بررسی این عناصر موجود در ورق آلیاژی A516 پرداخته ایم:

کربن

به صورت کلی وجود عنصر آلیاژی کربن در ترکیبات شیمیایی یک فلز سبب ایجاد سختی پذیری بیشتر و انعطاف پذیری کمتری می شود. با این وجود بهتر است توجه داشته باشید افزایش بیش از حد کربن سبب شکنندگی فلزات در زمان انجام عملیات های مختلف نظیر کشش و فشار خواهد شد. حال وجود کربن با درصد مشخصی سبب افزایش خاصیت سختی ورق A516 شده است؛ به همین علت این محصول در برابر فشار و کشش های بالا استحکام زیادی دارد.

منگنز

عنصر آلیاژی منگنز نیز مانند کربن تقریباً در ترکیبات شیمیایی تمامی فلزات یافت می شود. این عنصر در ترکیبات ورق A516 سبب شده تا علاوه بر سختی پذیری میزان تنش تسلیم این فلز افزایش یابد. همچنین از سوی دیگر منگنز در ورق A516 به بهبود خواص جوش پذیری و فرم پذیری آن کمک می کند. این موضوعات نیز تأثیرات چشمگیری را در جلوگیری از ترکیب فلز پایه با عناصری مانند گوگرد خواهند گذاشت.

کروم

به صورت کلی عنصر کروم در ترکیبات شیمیایی فلزات سبب افزایش مقاومت آن ها در برابر خوردگی خواهد شد. به طور مثال یکی از مهم ترین دلایل مقاومت بالای فولاد ضد زنگ یا استنلس استیل در برابر عوامل خوردگی، وجود عنصر کروم در ترکیبات این فلز می باشد. حال درصد مشخصی از کروم نیز در ترکیبات ورق آلیاژی A516 وجود دارد که سبب افزایش مقاومت آن در برابر خوردگی، زنگ زدگی و سایر عوامل و آسیب های محیطی و همچنین بروز رفتار مغناطیسی این فلز خواهد شد.

مولیبدن

این عنصر با داشتن قیمت بالاتر نسبت به سایر عناصر ذکر شده در فوق سبب ایجاد افزایش خواص مکانیکی به فولاد آلیاژی A516 خواهد شد. اما بهتر است در نظر داشته باشید افزایش آن در ترکیبات این محصول باعث افزایش قیمت نیز خواهد شد. این مسئله بسته به کاربرد نهایی محصول متفاوت بوده و بسته به انتخاب خریدار تعیین می شود.

نیکل

و در آخر آخرین عنصر آلیاژی مهمی که در ترکیبات فولاد A516 یافت می شود، نیکل است. عنصر نیکل نیز مانند مولیبدن با قیمت بالایی در بازار همراه است و در نهایت سبب افزایش قیمت محصول می گردد، اما نرخ آن مقرون به صرفه تر از سایر عناصر گران قیمت بوده و استفاده از آن سبب افزایش استحکام، جوش پذیری، انعطاف پذیری و … خواهد شد. ممکن است برای کاهش قیمت ورق A516 از عنصر منگنز به جای نیکل استفاده کنند.

انواع ورق A516

همانگونه که قبلا ذکر کردیم، ورق‌ های آلیاژی A516  دارای گریدهای مختلفی می‌باشند که هر یک از این گریدها از خواص و ویژگی‌ های خاصی برخوردارند. علت این تمایز ترکیبات شیمیایی مختلف در هر کدام است. گرید های آن ها در زیر نام برده شده است:

ورق A516 گرید ۷۰

این محصول فولادی، دارای آلیاژ کربن متوسط، منگنز، فسفر، گوگرد و سیلیکون می باشد که سبب به وجود آمدن خواص مطلوب نظیر استحکام، جوش پذیری و چقرمگی می شود. خواص آلیاژ A516  گرید ۷۰ شامل مقاومت کششی 482 تا 620 مگاپاسکال و نقطه تسلیم در حدود 260 مگاپاسکال می باشد.

از کاربردهای گرید ۷۰ نیز می توان به ساخت پل ها، ساختمان ها، قطعات خودرو و کامیون، ماشین های سنگین، کانتینرها و تیرهای برق اشاره کرد. البته ویژگی های موجود در این گرید سبب به کارگیری آن در صنایع ذکر شده، شده اند. برای مثال ورق آلیاژی  A516گرید ۷۰ نسبت به ورق آلیاژی A516  گرید ۶۰ از خواص برشکاری، انعطاف پذیری و جوشکاری بهتری برخوردار است و از این رو برای مصارف صنعتی تر که نیاز به انجام این عملیات ها می باشد، مناسب تر است.

از سوی دیگر گرید 70 ورق فولادی A516 قیمت بالاتری را نسبت به سایر گریدها به خود اختصاص می دهد؛ البته بهتر است بدانید نرخ این محصول تماماً بسته به قیمت ورق سیاه دارد؛ زیرا در واقع ورق آلیاژی A516 در دسته گریدهای ورق سیاه قرار می گیرد و از طریق فرآیند نورد گرم و همان عملیات ها تولید می شود.

ورق A516 گرید ۶۵

ورق A516 گرید ۶۵ دارای فلزهای کروم و مقدار کمی نیکل و منگنز می باشد. وجود این عناصر منجر به بیشتر شدن مقاومت ورق در برابر مواد شیمیایی خواهند شد. خواص آلیاژ A516  گرید ۶۵ شامل مقاومت کششی 450 تا 586 مگاپاسکال و نقطه تسلیم 262 مگاپاسکال میباشد. کاربردهای این محصول در صنایع متفاوتی مانند شرکت های حفاری نفت، تولید برق، پتروشیمی، فراوری گاز، صنایع دارویی و تجهیزات دارویی و شیمیایی می باشد.

همان طور که می بینید کاربرد گریدهای اصلی ورق های a516 کاملاً با ورق های سیاه معمولی، محصولات سرد و پوشش دار متفاوت می باشد. همچنین گرید 65 دارای مقاومت به خوردگی مانند فولاد گالوانیزه می باشد. البته با این تفاوت که ورق گالوانیزه از طریق ورق های روغنی تولید شده و به صورت نازک بار در بازه ضخامتی 18/0 تا 3 میلی متر تولید می شود. از این رو قیمت ورق گالوانیزه نسبت به داشتن استحکام در برابر عوامل خوردگی و زنگ زدگی مقرون به صرفه می باشد. ورق فولادی a516 نیز با گرید 65 به صورت ضخیم بار در بازه 6 تا 300 میلی متر از نظر ضخامتی تولید می شوند.

ورقA516  گرید ۶۰

ورق A516 گرید ۶۰ از ترکیب کربن، سیلیکون، منگنز، فسفر، گوگرد، آلومینیوم، کروم، مس، نیکل، مولیبدن، نیوبیوم وتیتانیوم تشکیل شده است. این آلیاژ در مقایسه با دیگر محصولات به علت نقطه ذوب پایین، در صنایعی که احتیاج به درجه حرارت پایین دارند، استفاده می شود. ابعاد آن ها نیز شامل ضخامت ۱۵۰ میلی متر، عرض 5/3 متر و طول ۱۲ متر موجود و بسته به سفارش خریدار متغیر می باشد. خواص ورق A516  گرید ۶۰ شامل مقاومت کششی 414 تا 550 مگاپاسکال حداقل نقطه تسلیم 220 مگاپاسکال بوده و از کاربردهای آن می توان به مواردی مانند ساخت شیرآلات، مخازن ذخیره و کندانسور و دیگ های بخار صنعتی اشاره داشت.

ورق A516  گرید ۵۵

استفاده از این ورق در مخازن تحت فشار که دمای بالایی را متحمل می شوند، رایج می باشد. ورق A516  با گرید 55 به ضخامت 6 تا 300 میلی متر، عرض 1500 تا 4050 و طول 3000 تا 15000 تولید و عرضه می شود. اگر چه بسته به سفارش خریداران، این مقادیر متغیر می باشد. خواص مکانیکی این ورق نیز شامل مقاومت کششی ۳۸۰-۵۱۵ مگاپاسکال و حداقل مقاومت تسلیمی ۲۰۵ مگاپاسکال می باشد. به طور معمول کاربرد گرید 55 این فولاد آلیاژی بیشتر در صنایع مهمی مانند پتروشیمی و مصارفی نظیر تولید انواع مخازن نگه‌دارنده و انتقال‌دهنده زیر فشار زیاد می باشد.

حتما بخوانید: تفاوت ورق سیاه و گالوانیزه

مشخصات فنی ورق A516 

از خواص قابل توجه ورق A516 می توان به مقاومت و تحمل در دمای بالا اشاره کرد؛ به همین جهت این قطعه برای تولید مقاطعی که در معرض دما و فشار بالا قرار می گیرند، مناسب است. این محصول به دو صورت شیت برش خورده و رول یا همان کلاف فولادی در بازار عرضه می گردد.

شیت های فابریک با ضخامت، عرض و طول مشخص تولید می شوند، اما در رول های a516 تنها عرض و ضخامت دقیق بوده و محدودیتی از نظر طولی وجود ندارد. با این وجود از مشخصات فنی ورق A516 در ابتدا می توان به بازه ضخامتی آن اشاره کرد که از 6 تا 300 میلی متر متغیر می باشد. محدوده عرضی ورق های A516 نیز در گریدهای ذکر شده از 1500 تا 4500 میلی متر می باشد و طول آن ها نیز از 1 تا 12 متر متغیر است.

از دیگر مشخصات فولاد آلیاژی A516 نیز می توان به داشتن خواص جوش پذیری و انعطاف پذیری مناسب مانند ورق های روغنی اشاره کرد. البته ورق های روغنی یا سرد با تولید از طریق ورق های اسیدشویی در دسته محصولات نازک بار فولادی قرار می گیرند و دارای استحکام کششی منحصر به فردی مخصوص به هر گرید هستند. در نظر داشته باشید قیمت ورق روغنی به سبب ویژگی ها و مشخصات فنی آن همواره از محصولات گرم بیشتر می باشد، اما فولادهای آلیاژی وزن بیشتری داشته و ممکن است نرخ بالاتری را نسبت به این فلزات به خود اختصاص دهند.

این فلز آلیاژی دارای یک استاندارد با نام NACE MR0175 می باشد. از خواص آن می توان به مقاومت در برابر حرارت اشاره کرد؛ در نتیجه در صنایعی که دمای بالایی را متحمل می شوند، کاربرد دارد. استفاده از آن در صنایع نفت و گاز نیز رایج می باشد. آن ها توسط کشورهای روسیه و اکراین نیز تولید می شوند که از جمله استانداردهای مورد نظر آن ها نرمالایز بودن ورق است. استفاده از ورق های A516 با این خاصیت در تولید مخازن تحت فشار و ساخت بدنه بویلرها کاربردی است.

کاربردهای ورق  A516

محصولات آلیاژی A516  به دلیل داشتن متریال به خصوص فولادی، در صنایع پر اهمیتی مانند گاز، پتروشیمی و نفت مورد استفاده قرار می‌ گیرند. سطح ظاهری این ورق به شکل بافت فولادی است؛ به همین جهت این فولاد گزینه مناسبی برای ساخت مخازن ذخیره گاز نظیر LNG-OPG-LPG-CNG))  و تولید مخازن گازی می باشد.

از کاربردهای دیگر این محصول می توان موارد زیر را نام برد:

• تجهیزات انرژی های تجدید پذیر
• اتصالات و مبدل های تحت فشار
• مخازن کروی

همان طور که اشاره شد فولاد آلیاژی A516 بیشتر در موارد صنعتی و گسترده به کار برده می شود، اما اگر مصارف عمومی و کوچک تر مد نظر باشد، استفاده از ورق سیاه ST37 پیشنهاد می شود. قیمت ورق st37 نیز به محصولات آلیاژی مقرون به صرفه تر بوده و از این رو صرفه با استفاده از این فلزات برای کاربردهای کوچک تر است. البته ورق های st37 و a516 یک ویژگی مشترک با یک دیگر داشته و آن داشتن قابلیت جوش پذیری و انعطاف پذیری فوق العاده می باشد. لازم به ذکر است شرکت های داخلی برای مخزن سازی، از ورق‌ های ساخت ایران، کشورهای کره جنوبی، اوکراین و چین استفاده می‌ کنند. ورق‌ های تولید شده در ایران و چین از کیفیت پایین تری برخوردار هستند زیرا در آن‌ ها از درصد کمی عنصر منگنز استفاده می شود.

حتما بخوانید: ورق سیاه چیست

کارخانه های تولیدکننده ورق A516

در کشور ایران و دیگر کشور های خارجی، مجموعه های بسیاری وجود دارند که این ورق و انواع گریدهای آن را تولید می‌ کنند و روش ساخت مشابهی دارند. با این حال مواد اولیه و دستگاه‌ها و متریالی که برای تولید این محصول استفاده می‌ کنند با یکدیگر متفاوت است؛ به همین جهت کیفیت محصولات هر کارخانه از دیگری تفاوت دارد. بهترین کارخانه‌ های تولید کننده ورق‌ های آلیاژی A516 در کشور شامل موارد زیر می باشد:

• کارخانه فولاد مبارکه اصفهان
• کارخانه فولاد اکسین اهواز

مجموعه فولاد مبارکه از اعتبار بالایی در خاورمیانه برخوردار است، اما کارخانه اکسین دومین تولید کننده برتر فلزات گرم در کشور است که این محصولات را تا ضخامت 150 میلی متر نیز تولید می کند و شهرت آن به همین علت است. از این رو بهتر است بدانید قیمت ورق اکسین از مواردی است که به صورت روزانه و لحظه ای در وب سایت آهن اینفو بارگذاری می شود. کیفیت محصولات این مجموعه بسیار بالا و قابل سفارش در انواع ضخامت و ابعاد می باشد. در این کارخانه تمامی مراحل تولید ورق سیاه از صفر تا صد انجام می شود؛ به صورتی که ابتدا ماده اولیه فولاد نورد گرم یعنی اسلب یا تختال طی فرآیند های مختلف تولید شده و سپس طی فرآیند نورد گرم و دمای بالا ورق آهنی به دست می آید.

تولید کنندگان خارجی

• شرکت ایلیج – اوکراین Ilyich Comany – Ukraine
• شرکت پوسکو– کره جنوبی Posco Company – South Korea
• شرکت دوفرکو – بلژیک Dufrco Steel Company – Belgium

جمع بندی

ورق  A516، ورقی فولاد کربنی است که در آن از مقادیر ناچیزی مانند فسفر و گوگرد و عناصری نظیر منگنز و سیلیکون در بالاترین سطوح مجاز، به منظور رسیدن به یک ورق فولاد کربنی مرغوب، با خاصیت خمش و عدسی شدن استفاده شده است. ورق A516 از عناصر آلیاژی نظیر کربن، گوگرد، فسفر، کروم، منگنز و غیره ساخته می شوند. وجود منگنز و کروم منجر به افزایش مقاومت آن در برابر فشارهای حرارتی موجود می شود. همان گونه که گفته شد، این مدل از ورق سیاه، به تنهایی دارای گرید های مختلفی هستند که هر کدام کاربردهای مشابه و متفاوتی دارند. شما می توانید جهت اطلاع از نحوه خرید و قیمت ورقA516  می توانید با کارشناسان مجموعه آهن اینفو با شماره تلفن 03136605390 الی 93 تماس حاصل نمایید.