محصولات تخت فولادی به طور تقریبی از مواد فولادی نیمه ساخته شده ای به نام اسلب و شمش تهیه می شوند. این محصولات را می توان به دو دسته پلیت و ورق (شیت) دسته بندی کرد و معمولاً به صورت کلاف یا کویل عرضه می شوند. یکی از مهم ترین محصولات فولادی ورق گالوانیزه و زیر مجموعه های آن است که جهت خرید ورق گالوانیزه میتوانید با کارشناسان آهن اینفو تماس حاصل کنید. به طور کلی با گذشت زمان و انجام فرایندهای مختلف بر روی فولاد، خصوصیات مکانیکی و شیمیایی مختلفی به آن اضافه شد که در ادامه به معرفی انواع آن ها می پردازیم.
مهم ترین ورق های تخت فولادی
شمش آهن
به طور کلی شمش ها قطعاتی خالص و پردازش نشده می باشند که تحت عنوان ماده اولیه در اکثر کارخانه های تولید کننده قطعات کاربرد دارند. مقاطع شمشی بیشتر با مواد فلزی ساخته می شوند. در تولید این محصولات به اشکال آلیاژی یا خالص، ماده اصلی پس از قرار گرفتن تحت دمای بالا در قالب های مشخصی قرار گرفته و در نهایت به مرحله تولید می رسد.
شمش آهن نیز به همین روش تولید می شود و پس از استخراج سنگ آهن از معادن مشخص به کارخانه ذوب و تولید فولاد انتقال داده می شود. سپس ناخالصی های آن استخراج شده و به ماده کاربری تبدیل می شوند. روش تولید شمش آهن به دو شیوه کوره بلند و احیای مستقیم انجام می شود.
تولید در روش کوره بلند به وسیله تبدیل سنگ آهن به کلوخه انجام می شود. پس از این عملیات در خط کوره بلند همراه با کک به محفظه ریخته گری منتقل می شوند. در نهایت با دمیدن اکسیژن در محفظه، ناخالصی ها از سنگ جدا می شود.
در روش احیای مستقیم، گندله ساخته شده از سنگ آهن به وسیله گاز طبیعی، حرارت داده می شود و به درون کوره قوس الکتریکی انتقال داده می شود. ماده مذابی که از هر روش به دست آمده پس از انجام عملیات ریخته گری نورد شده و به صورت شمش در می آید. در نهایت شمش های آهن را برای کارخانه های تولید کننده و بازار آهن آلات ارسال می کنند.
شمش آهن در 3 نوع زیر تولید می شود:
- شمش بیلت
- شمش اسلب
- شمش بلوم
اسلب
به طور کلی اسلب یک محصول میان خطی و نیمه نهایی فولادی است که طی فرایند نورد شمش آهن یا ریخته گری پیوسته به دست می آید که برای دریافت قیمت اسلب فولادی میتوانید به وبسایت آهن اینفو مراجعه کنید. سطح مقطع این محصولات بر خلاف دیگر انواع آن مانند شمشه و شمشال مربعی نبوده و مستطیلی می باشد. از این محصول به عنوان ماده اولیه انواع ورق های تخت فولادی مانند ورق سیاه استفاده می کنند.
ابعاد اسلب شامل عرض بین 650 میلی متر تا حداکثر 2000 میلی متر و ضخامت 200 تا 250 میلی متر می باشد. طول آن نیز متغیر بوده و بین 4 تا 12 متر است. همان طور که اشاره کردیم کاربرد اصلی این محصول برای تولید دیگر شیت های فولادی مانند صفحات، پلیت، کویل و در ماشین آلات می باشد.
کلاف گرم
کلاف گرم به محصولاتی گفته می شود که به وسیله غلتک ها در کوره، طی فرآیند حرارتی بالاتر از 1000 درجه فارنهایت، اسلب یا شمش را به ورق های نازک تر تبدیل می نمایند. این محصول به صورت کلاف یا ورق (sheet) و به دلیل داشتن ظاهری کدر و مات با نام ورق سیاه در بازار به فروش می رسد. ضخامت کلاف گرم معمولاً بین 2-25 میلی متر و عرض آن معمولاً بین 600 تا 2000 میلی متر می باشد.
کلاف گرم علاوه بر این که مادهی اولیه برای تولید کلاف سرد و فولاد پوشش دار می باشد، در انواع موارد صنعتی از قبیل خطوط لوله انرژی، ساخت و ساز، خطوط لوله انتقال نفت و گاز، مخازن گاز مایع و تحت فشار و ساخت کشتی و سازه های دریایی، اتومبیل سازی، ساخت و ساز، ماشین آلات و تجهیزات کشاورزی کاربرد دارد. ورق نورد گرم با سطح آجدار یا ضد لغزش، معمولاً برای پله ها، کف واحدهای صنعتی و شاسی عقب وسایل نقلیه سنگین نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
کلاف سرد
به طور معمول تولید کلاف سرد یا ورق روغنی پس از عملیات ساخت کلاف گرم می باشد. به این صورت که ورق هایی که از طریق نورد گرم تولید شده اند، پس از طی مراحلی مانند اسید شویی، وارد مرحله کاهش ضخامت و یا شکل پذیری، توسط فرایند نورد سرد می شوند. ضخامت مورد نظر در این محصول با قرار گرفتن در مرحله غلتک زنی و در دمای معمولی اتاق به دست می آید.
ضمن کاهش ضخامت ورق، مقاومت آن افزایش می یابد. این نوع محصولات به گونه ای طراحی و تولید شده اند که ویژگی های خاصی از جمله قابلیت شکل پذیری و فرم دهی، کشش بالا، استحکام و مقاومت بالا در برابر ضربه، خواص مغناطیسی خوب و قابلیت لعاب و رنگ پذیری را داشته و همچنین قادر به تأمین نیازهای مختلف صنایع باشند.
این محصول کیفیت ظاهری مناسبتری در مقایسه با نورد گرم دارد و ابعاد دقیق تر و زوایای صاف و منظمی دارند؛ به همین دلیل اغلب در ساخت محصولات دقیق تر و مواردی که ظاهر کار اهمیت زیادی دارد، مورد استفاده قرار می گیرد. برای خرید ورق روغنی ابتدا باید بدانید این محصول در طیف گسترده ای از صنایع، مانند ساخت لوازم خانگی (یخچال، فریزر، ماشینهای لباسشویی و ظرف شویی و …) اتومبیل ها (هم در قطعات ظاهری و هم در قطعات غیر ظاهری)، موتورهای برقی، وان حمام، مبلمان اداری کاربرد دارد. لازم به ذکر است مسلماً قیمت ورق روغنی با توجه به وضعیت بازار متغیر است.
برای مطالعه بیشتر میتوانید مقاله پنج تولید کننده برتر ورق روغنی در ایران را مشاهده کنید.
ورق های پوشش دار
ورق های پوشش دار همان ورق های سرد با پوشش های مختلف می باشند. معمولاً این محصولات با آلومینیوم، قلع و روی پوشش داده می شوند که سبب تقویت خاصیت ضد اکسید شدن و خوردگی فولاد می شود. همان طور که در مطالب دیگر اشاره شد، از آنجایی که فولاد به شدت در فضاهای آزاد قابلیت زنگ زدن و خوردگی بالایی دارد، برای بهبود کیفیت با سایر فلزات ترکیب می شود.
روکش ورق فولادی باعث افزایش دوام و ماندگاری محصول می شود. این محصولات که از جمله آن ها می توان به ورق گالوانیزه (رنگی، شیروانی 6 متری، فرم دار) و شیت های قلع اندود اشاره کرد؛ برای پاسخگویی به نیازهای خاص خریداران مانند مقاومت در برابر زنگ و خوردگی، استحکام و شکل پذیری و طول عمر بالا تولید می شود.
ضخامت، عرض، کیفیت و صافی سطح این محصولات برای انواع کاربردها کاملاً متغیر می باشد. بیشترین استفاده از این فلزات برای ساخت و ساز، خودرو سازی و سقف فلزی، تولید لوازم خانگی و قوطی های مواد غذایی می باشد. جهت دریافت قیمت ورق شیروانی ۶ متری که از جمله ورق های پوشش دار می باشد، ابتدا باید به نرخ محصولات گالوانیزه توجه کنید. جهت مطالعه بیشتر درباره ورق گالوانیزه میتوانید به مقاله ورق گالوانیزه چیست مراجعه کنید.
فولاد سازه
فولاد سازه یا فولاد ساختمانی اصطلاح کلی برای مواد فولادی است که به عنوان مصالح ساختمانی، در اشکال مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. این نوع محصولات در ساخت پل، ساختمان ها، آسمان خراش ها و انواع سازه ها در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرند. بسیاری از پروفیل های فولادی، مبتنی بر مشخصات خاص پروژه مانند مقاومت، ترکیب شیمیایی و شکل، تولید می شوند که این مسئله با استفاده از استانداردها تنظیم می شود. افزودنی های رایج به ترکیب شیمیایی فولاد سازه، علاوه بر آهن و کربن، منگنز، آلیاژها و مواد شیمیایی خاصی هستند که سبب مقاومت و دوام بیشتر محصول می شوند.
رایج ترین فولاد ساختمانی تیر آهن می باشد که مشخصات و مقطع خاص دارد. فولاد سازه، شکل و اندازه و درجه های (گیج) مختلفی دارد. متداول ترین پروفیل تیرآهن به شکل H یا I می باشد. نبشی ها به شکل L و ناودانی ها به شکل C و بیس پلیت و … هستند که پس از تولید پلیت مطابق مشخصات پروژه برش داده می شوند. اشکال دیگر فولاد ساختمانی به شکل کلاف و صفحات مسطح هستند.
مزیت های فولاد سازه
- قیمت مقرون به صرفه دارند.
- به نگهداری کمتری نیاز دارد.
- قابل بازیافت است.
- تا زمانی که از زنگ زدگی محافظت شود؛ این محصول قدرت خود را به صورت نامحدودی حفظ خواهد کرد.
جمع بندی
در پایان نیز باید گفت فرآیند تولید محصولات و مقاطع تخت فولادی از سنگ آهن آغاز شده که پس از احیا و فراوری ناخالصی های آن جدا شده و به فولاد مذاب تبدیل می شود. سپس فولاد مذاب تحت عملیات شیمیایی و ریخته گری به شمش و سپس از برشکاری شمش، اسلب فولادی یا تختال تولید می شود. با انجام عملیات های نورد گرم و نورد سرد، ورق های تخت فولادی که به ترتیب ورق سیاه یا گرم و ورق روغنی یا سرد هستند، به دست می آیند.
دسته سوم ورق های فولادی با نام شیت های پوشش دار شناخته شده که از مهم ترین آن ها می توان به ورق های گالوانیزه، رنگی و قلع اندود اشاره کرد. در واقع ماده اولیه برای تولید تمامی این فلزات اسلب فولادی و سپس ورق گرم است. در واقع از انجام فرآیند اسیدشویی بر روی محصولات سیاه، شیت های اسیدشویی و سپس از انجام دادن فرایند نورد سرد بر روی این فلزات محصولات روغنی تولید می شوند. در این بین ورق های گالوانیزه و قلع اندود از پوشش دهی ورق های روغنی به وسیله فلزات روی و قلع و شیت های رنگی از رنگ آمیزی محصولات گالوانیزه به دست می آیند. در واقع چرخه محصولات فولادی همگی پشت سر هم بوده و خواص آن ها برگرفته از یک دیگر نیز می باشد.
