ورق دریایی یا A36 چیست؟

همان طور که از نام ورق دریایی پیداست، این فلزات بیشتر برای ساخت تجهیزات و وسایلی به کار می روند که با آب دریا در ارتباط می باشند. ورق های دریایی از جمله فولادهای آلیاژی با مشخصات خاص هستند که در دسته فولادهای کم کربن نیز قرار می گیرند؛ از این رو نسبت انعطاف پذیری بیشتری را نسبت به سختی، دارا می باشند.

از جمله قابلیت هایی که می توان برای ورق های دریایی در نظر گرفت، می توان به استحکام در برابر خوردگی و زنگ زدگی اشاره کرد. در واقع محصولات دریایی، فولادهای ضد زنگی هستند و انواع مختلفی دارند. تولید آلیاژهای دریایی نیز از طریق اسلب فولادی و فرآیند نورد گرم می باشد. از این رو در ادامه قصد بررسی گریدهای دریایی، مشخصات، ویژگی ها و کاربردهای این فلزات را برای خرید مطلوب تر شما عزیزان داریم.

انواع ورق دریایی

همان طور که اشاره شد، ورق های دریایی معمولاً از فولادهای کم کربن ساخته می شوند و همین موضوع سبب شده تا سازگاری سایر عناصر آلیاژی در تولید آن ها بیشتر شود. از جمله عناصر آلیاژی که در ساخت ورق های دریایی مورد استفاده قرار می گیرند، می توان به مولیبدن، نیکل و وانادیم اشاره کرد.

در واقع این عناصر در ورق های گرم که ممکن است دریایی یا آتش خوار باشند، بیشتر کاربرد دارند. این موضوع نیز به سازگاری ورق سیاه اولیه با سایر عناصر می باشد. همین موضوع سبب شده تا قیمت ورق سیاه نیز مقرون به صرفه تر از سایر ورق های فولادی باشد. با این وجود شهرت انواع ورق دریایی که در ادامه به بررسی کامل هر کدام از گریدهای آن می پردازیم، به سبب داشتن این عناصر و مقاومت در برابر آب شور دریا می باشد.

ورق دریایی  GL-A

ابتدایی ترین گرید ورق های دریایی، با نام GL-A شناخته شده و از جمله مقاوم ترین محصولات دریایی به شمار می آید. از این رو استفاده از ورق دریایی GL-A در صنایع کشتی سازی و ساخت زیر دریایی می باشد. از سوی دیگر کیفیت این محصول از سایر آلیاژهای دریایی مشابه بیشتر بوده و می توان گفت تا ضخامت 100 میلی متر نیز تولید و عرضه می گردد. استحکام کششی این گرید دریایی مقاوم نیز بین 400 تا 520 مگاپاسکال می باشد.

ورق دریایی  LR-A

دومین فولاد دریایی که قصد بررسی آن را داریم، با نام اختصاری LR-A شناخته شده و خود دارای گریدهای متفاوتی از جمله AH32، LR AH40 و LR AH36 می باشد. مشخصات فیزیکی و مکانیکی این گرید تا حد زیادی مشابه به ورق دریایی GL-A می باشد و از این نظر می توان گفت از مقاومت بالایی برخوردار می باشد. از جمله سایر ویژگی های ورق دریایی LR-A نیز می توان به جوش پذیری و برش پذیری بسیار بالای آن اشاره کرد که سبب کاهش هزینه های استفاده خواهد شد.

ورق دریایی  A36  

یکی از رایج ترین ورق های دریایی مورد استفاده در صنایع کشتی سازی و تعمیرات دریایی با عنوان فولاد دریایی A36 شناخته می شود. این محصول بیشتر در ایران کاربرد داشته و بر اساس استاندارد آمریکایی ASTM در کارخانجات تولیدکننده فولادهای آلیاژی تولید می شود. از سایر ویژگی های این فولاد نیز می توان به دارا بودن مقاومت تسلیم 200 مگاپاسکالی و مقاومت کششی 360 مگاپاسکال اشاره کرد. گرید A36 نیز از جمله فولادهای کم کربن بوده و همین موضوع سبب افزایش قابلیت جوش پذیری در آن گردیده است.

ورق دریایی A283

و در آخر باید گفت یکی دیگر از ورق های دریایی پرکاربرد در صنایع و مکان های مرطوب و در معرض آب شور دریا، با گرید A283 شناخته می شود. این محصول خود به 4 دسته اصلی تقسیم بندی می شوند که به ترتیب با گریدهای A، B، C و D شناخته می شوند. از مشخصات ورق دریایی با گرید A283 می توان به مقاومت و استحکام مطلوب، انعطاف پذیری و جوش پذیری عالی آن اشاره داشت.

با این وجود هر کدام از گریدهای این محصول بر اساس ترکیبات و عناصر به کار رفته در ترکیبات خود از خواص مختلفی بهره مند شده اند و از این رو کاربری آن ها نیز با یک دیگر متفاوت می باشد.

استاندارد های ورق دریایی

به طور معمول ورق دریایی دارای استانداردهای مختلفی می باشد که بهترین آن ها استاندارد گاست روسیه می باشد. از سوی دیگر به صورت کلی ورق A36 که گریدهای GL-A و LR-A را نیز در بر می گیرد، معمولاً مطابق با استانداردهای ASTM، AISI  و ASME تولید و عرضه می گردد. از سوی دیگر این محصول نیز به وسیله شرکت های ایرانی و بین المللی زیادی عرضه می شود و به طور معمول از بازارهای دیگر کشورها نظیر چین و روسیه قیمت بالاتری دارد. همین طور این محصول در دسته بندی ضد سایش ها قرار می گیرد.

در کشور آمریکا و تمامی ایالت های آن نیز با نام A36 معرفی می شوند. مقاومت محصولات LR-A از مدل GL-A کمتر است و همچنین تراکم این محصول در هر متر مربع با هفت هزار و هشتصد کیلوگرم برابر است. همچنین استحکام تسلیم آن 200 گیگاپاسکال می باشد.

در واقع می توان گفت ورق های دریایی با استانداردهای سخت تری پیاده سازی و تولید می شوند و استاندارد آن ها کاملاً با ورق های گالوانیزه که دارای مقاومت در برابر آب و رطوبت و زنگ زدگی هستند، متفاوت است. رایج ترین کاربرد ورق گالوانیزه نیز در ساخت ورق های شیروانی و پوشش دهی سقف های شیب دار می باشد. قیمت ورق شیروانی 6 متری نیز امروزه برای خریداران و ساختمان سازان بسیار حائز اهمیت بوده و از این رو در وب سایت آهن اینفو به صورت روزانه و لحظه ای به روز رسانی می گردد.

فرآیند تولید ورق دریایی

فرآیند تولید این محصول که برای ساخت تجهیزات دریایی به کار می رود با استفاده از کوره های الکتریکی انجام می شود. از راه های دیگر تولید این فولاد می توان به روش اکسیژن پایه اشاره کرد. اگر نیاز باشد پس از انجام عملیات اولیه تولید ورق قطعات تولید شده آبکاری می شوند.

به طور کلی فرایندهایی که برای تولید فولاد های دریایی صورت می گیرند، ابتدا با اکسید زدایی محصول و سپس برای کنترل فرایندهای تولید ورق، سایز، ابعاد و همچنین یکسان سازی میزان اکسید و منگنز وارد یک فرایند تازه با عنوان نورد گرم شروع می شوند.

با این وجود بهتر است بدانید اسلب اولیه و مورد نیاز ورق های دریایی با آنالیز شیمیایی مشخص از طریق احیا سنگ آهن استخراج شده از معادن و انجام عملیات های مختلف برای تولید فولاد مذاب و سپس قالب های شمش منجمد به دست می آید. در نهایت به وسیله فرآیند نورد گرم و کاهش ضخامت اسلب فولادی و کنترل خواص این محصول، آلیاژهای دریایی در قالب رول یا شیت تولید می گردند.

کیفیت اسلب فولادی اولیه، نه تنها برای تولید ورق های سیاه و دریایی بلکه در کیفیت سایر محصولات حاصل از این فلزات مانند  ورق های پوششی تأثیر گذار است. در این بین قیمت ورق قلع اندود نسبت به سایر ورق های پوششی به دست آمده از عملیات های نورد، اسیدشویی و … بالاتر می باشد. این موضوع نیز به فرآیند تولید پیچیده و ضخامت کم این محصول برمی گردد.

مشخصات ورق دریایی

پیش از بررسی مشخصات فیزیکی و شیمیایی ورق های دریایی به شکل تخصصی بهتر است بدانید اگر ضخامت این محصول کمتر از 200 میلی متر باشد، استحکامی در حدود 36 هزار پوند بر اینچ را دارا می باشد. همچنین استحکام کششی این محصول نیز بین 8 تا 85 هزار پوند بر هر اینچ بسته به گرید و ضخامت متغیر می باشد. جالب است بدانید کارخانجات تولید کننده فولادهای دریایی، از این فلز برای ساخت پیکره اسکلت استفاده می کنند. همچنین فولادهای دریایی قابلیت تولید در کمتر از 2 میلی متر را ندارند.

مشخصات فیزیکی

از مشخصات ورق دریایی A36 می توان به مقاومت فشاری 200 گیگاپاسکال اشاره کرد. میزان تراکم این محصول 7800 کیلوگرم می باشد و مقاومت بالای آن به صورتی است که حتی ورق هایی با ضخامت کمتر از 200 میلی متر، استحکامی برابر با 36000 هزار پوند بر اینچ دارند.

همچنین با داشتن ویژگی استحکام بالا و انعطاف مناسب از محبوبیت زیادی در بین خریداران و مدیران صنایع برخوردار است. از سوی دیگر فرم ساخت آن مربع یا مستطیل می باشد. همچنین از این محصول برای ساخت میلگرد و دیگر اشکال فولادی مانند نبشی، ناودانی و تیرآهن هاش و I نیز استفاده می شود. از سوی دیگر این فولاد کاملاً با کیفیت می باشد و تحت عنوان یک آلیاژ سبک خصوصاً در کشورهای جنوب شرق آسیا به حساب می آید.

مشخصات شیمیایی

میزان کربن موجود در این محصولات 0.026 درصد می باشد و به همین دلیل از خواصی مانند ماشین کاری، جوش پذیری و فرم پذیری مناسبی بهره مند می باشند. در ترکیبات شیمیایی این عنصر علاوه بر کربن از عناصر دیگری شامل منگنز در حدود 0.026 درصد، گوگرد 0.05 درصد، فسفر 0.04 درصد، سیلیسیم 0.4 درصد و مس 0.2 درصد وجود دارد.

هر کدام از این عناصر سبب به وجود آمدن یک سری خواص شیمیایی در ورق می شوند. کاربرد این محصول بسته به ترکیبات عناصر و خواص شیمیایی آن متفاوت می باشد. همچنین در بین فولادهای دریایی، ورق A36 از محبوبیت بالایی برای کشتی سازان برخوردار است. از این رو در ادامه خواص شیمیایی فولادهای دریایی را در قالب جدول قرار داده ایم:

محاسبه وزن ورق دریایی

برای خرید آلیاژ فولادی دریایی بهتر است از مشخصات فنی، ویژگی ها، ابعاد استاندارد، ضخامت و وزن آن ها اطلاعات کافی داشته باشید. به طور مثال در صنعت کشتی سازی اگر از این محصول استفاده شود، در برآورد هزینه ها با کاهش قیمت رو به رو شده و به کارگیری آن توجیح اقتصادی دارد.

وزن سبک ورق آلیاژی دریایی در مقایسه با سایر آلیاژهای فولاد سبب سبک شدن وزن کل کشتی شده و در نتیجه کشتی، قابلیت حمل محصولات با وزن بیشتر را دارد. این مورد علاوه بر قابلیت افزایش بار کالاها، سبب کاهش مصرف سوخت و قدرت کمتر کشتی می شود. فرمول و نحوه محاسبه وزن این آلیاژ مانند دیگر مقاطع فولادی به صورت زیر می باشد:

طول شیت × عرض شیت × ضخامت شیت * 85/7 = وزن ورق دریایی A36

کاربرد ورق دریایی

استفاده از ورق دریایی در تولید بدنه شناورها به کار گرفته می شود و یک محصول ثابت و با استحکام بالا برای ساخت انواع کشتی ها، لنج های باربری، تفریحی، بارج ها، یدک کش های دریایی و همچنین اسکله می باشد. در این بین بهتر است بدانید نرخ فولادهای دریایی تحت تأثیر ورق سیاه و اسیدشویی قرار می گیرد؛ زیرا نوعی آلیاژ به دست آمده از این دو فلز می باشد. قیمت ورق اسیدشویی نیز به سبب داشتن سطح ظاهری درخشان و صیقلی برای مصارفی اهمیت دارد که سطح ظاهری برای آن ها مهم باشد.

از سوی دیگر فولاد دریایی به صورت ساده و اسیدشویی شده سال هاست که تحت عنوان یکی از قابل اعتماد ترین متریال ها در صنایع دریایی و خودروسازی به کار گرفته می شود. همچنین امروزه از آن برای صنعت ساختمان سازی و پروژه های عمرانی و ساختمانی استفاده می کنند. در این بین همان طور که اشاره کردیم، ورق A36 یکی از آلیاژهای پر خاصیت است که برای کاربردهای متنوعی در ایران به کار می رود. در ادامه سایر کاربردهای ورق های دریایی آورده شده اند:

• تعمیرات دریایی
• برای ساخت انواع کشتی
• یدک کش
• زیر دریایی
• بارج
• فانوس‌های دریایی
• اسکله سازی
• سکوهای نفتی
• شناورسازی
• ساخت سازه ‌های صنعتی و تجاری

کارخانه های تولیدکننده

در کشور ایران دو کارخانه اصلی به تولید فولادهای آلیاژی و دریایی می پردازند که شامل شرکت فولاد مبارکه اصفهان و شرکت فولاد اکسین خوزستان هستند. شرکت فولاد مبارکه علاوه بر تولید فولادهای دریایی، سایر فولادهای آلیاژی را نیز تولید می کند. همچنین این مجموعه اسلب اولیه و مورد نیاز کارخانه فولاد اکسین در تولید محصولات دریایی و … را نیز تأمین می کند.

از سوی دیگر کیفیت ورق های دریایی که بیشتر با گرید A36 در شرکت اکسین تولید می شوند، بسیار بالا بوده و این موضوع به دستگاه ها و تجهیزات مدرن و اروپایی این کارخانه برمی گردد.

جمع بندی

ورق دریایی مانند سایر فولادهای آلیاژی یکی از محصولات به دست آمده از ورق سیاه می باشد. این محصول به سبب داشتن ترکیب عناصر مختلف، از مقاومت و استحکام کششی بالایی برخوردار است. کاربرد گریدهای مختلف فولاد دریایی که در مطلب به آن ها اشاره کردیم، بیشتر در آب های شور دریاها و املاح آن ها، کشتی سازی، ساخت اسکله، یدک کش و … می باشد. البته بهتر است بدانید کاربرد این آلیاژ تنها به ساخت وسایل دریایی نیست و از آن در صنایع دیگر نیز استفاده می شود. با این وجود جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با کارشناسان مجموعه آهن اینفو تماس حاصل نمایید.