همان طور که می دانید فولاد گالوانیزه نقش اساسی و مهمی در زندگی روزمره ما دارد. استفاده از محصولات فلزی در صنایع مختلفی مانند ساخت و ساز، حمل و نقل، کشاورزی، انتقال نیرو و … و در هر صنعتی که محافظت در برابر خوردگی و زنگ زدگی امری ضروری است، مورد استفاده قرار می گیرد. به طور مثال، استفاده از ورق های فولادی در روشنایی جاده ها (تیرک های چراغ) و تأمین نیروی برق برای خانه ها، بیمارستان ها و دفاتر (پیستون های ولتاژ بالا) اثر دارد. در ادامه مطلب با کاربرد ورق گالوانیزه در صنایع برق و الکترونیک بیشتر آشنا می شوید.
کاربرد ورق گالوانیزه در صنعت برق
به طور کلی یکی از مهم ترین محصولات به دست آمده از فرایند نورد سرد، ورق گالوانیزه می باشد که خود انواع مختلفی دارد. این محصول کاربرد ویژه ای در صنایع مهم کشور مانند ساخت لوازم خانگی، ساخت و ساز و خودروسازی دارد، اما از دیگر کاربردهای مهم آن می توان به استفاده در صنعت برق اشاره کرد. جالب است بدانید این فلز با داشتن عمر طولانی به سبب پوشش روی بر سطح خود در ساخت کابل برق، سینی مشبک، سینی توری، سینی کابل پانچ شده، سه راهی سینی کابل، چهار راهی سینی کابل، سی چنل، تراکینگ فلزی، لوله فولادی برق و …استفاده می شود.
از سایر کاربردهای ویژه این محصول می توان به نیروگاه های خورشیدی و بادی تولید برق اشاره کرد. به طور مثال در نیروگاه های خورشیدی پروژه ها پس از نصب، لازم است به صورت مداوم به گردش کار ادامه داده و هر گونه تعمیر و نگهداری منجر به اختلال در سرویس و از دست دادن درآمد و در نتیجه صرف هزینه خواهد شد.
شیت های گالوانیزه که یکی از انواع ورق های فولادی می باشند، با پوشش دادن لایه ای از روی بر روی ورق روغنی با استفاده از فرایند گالوانیزه سازی تولید می شود. در مطلب معرفی کارخانه فولاد امیرکبیر کاشان توضیحات کاملی در مورد خط تولید این محصول داده شد. لایه روی سبب مقاومت بیشتر برای ورق فولادی در برابر خوردگی و زنگ زدگی خواهد شد و از این رو، این نوع فلز در صنایع برق و الکترونیک به عنوان یکی از مهم ترین مواد اولیه شناخته می شود.
همچنین شیت گالوانیزه در صنایع برق و الکترونیک به دلیل مشخصات عملکردی آن که شامل مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی، خوردگی و اکسیداسیون، قابلیت پایداری در برابر شرایط محیطی و عمر زیاد است، استفاده می شود. این محصولات فولادی در تولید قطعات برقی و الکترونیکی، ساخت قطعات خودرو، تولید تجهیزات خانگی، ساخت سازه های فلزی و سیستم های نظامی و صنعتی نیز کاربرد دارند. به عنوان مثال، در تولید انواع قطعات الکترونیکی، قطعات خودرویی مانند بدنه ماشین، درب و پنجره ساختمان ها و سیستم های تهویه مطبوع، ورق گالوانیزه به عنوان یکی از مهم ترین اجزای سازنده استفاده می شود؛ از این جهت قیمت روز ورق گالوانیزه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
استفاده از شیت گالوانیزه در صنعت الکترونیک
محصولات گالوانیزه به دلیل ویژگی هایی مانند مقاومت بالا در برابر خوردگی و زنگ زدگی، مانع از رسوب گرفتن ذرات الکترونیکی بر روی سطح آن خواهند شد و همچنین از به وجود آمدن عیوب الکتریکی جلوگیری می کنند؛ بنابراین به عنوان یکی از اجزای مهم در صنایع الکترونیک شناخته می شود. این محصول فلزی به علت داشتن مقاومت بالایی که در برابر شرایط محیطی دارد، برای تولید انواع قطعات الکترونیکی مانند کیس های کامپیوتر، قطعات تجهیزات الکترونیکی، قطعات مخابراتی و قطعات حفاظتی در برابر نفوذ آب و رطوبت مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین در صنایع الکترونیک، شیت گالوانیزه معمولاً به شکل ورق های نازک و با پوشش روی ویژه ای تولید می شود که علاوه بر مقاومت بالا در برابر خوردگی، برای جلوگیری از پدیده های الکترواستاتیک نیز کاربرد دارد. در این حالت، ورق گالوانیزه به عنوان یک پوشش محافظ بر روی برخی قطعات الکترونیکی مانند پلاکت و کارت های الکترونیکی به کار می رود. لازم به ذکر است در تولید برخی از قطعات الکترونیکی با مقاومت بالا، ورق گالوانیزه برای جلوگیری از خوردگی و زنگ زدگی مورد استفاده قرار می گیرد.
کاربرد آهن در صنایع برق و الکترونیک
به طور کلی امروزه یکی از مهم ترین فلزاتی که در تمامی صنایع مورد استفاده قرار می گیرد، آهن است. آهن دارای آلیاژهای مختلفی می باشد که از طریق احیا و فراوری سنگ آهن به وجود می آیند و هر کدام با داشتن خواص و ویژگی های متفاوت، کاربردهای بسیاری را به خود اختصاص می دهند. دسته بندی این محصول به صورت آلیاژ های آهنی و غیر آهنی می باشد. با این وجود آهن هم به صورت خام و هم در عنوان ورق گالوانیزه و سایر مقاطع و ورق ها در صنعت برق و الکترونیک به کار برده می شود.
اولین و اصلی ترین کاربرد آهن در این صنایع برای ساخت ترانسفورماتورها می باشد. به طور کلی ترانسفورماتور برای انتقال جریان به دستگاه ها، وسایل و ماشین ها ساخته می شود و استفاده از آهن درون قاب های داخلی ترانسفورماتور سبب شده تا مقدار و ولتاژ مورد نیاز جریان تأمین شود. بدون آهن ساخت این قطعات به درستی انجام نمی گیرد.
همان طور که می دانید در صنعت برق، سیم ها و کابل هایی از جنس های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد، اما ماده ای که رسانایی حرارتی بالاتری داشته باشد، کاربرد بیشتری نیز دارد. آهن نیز هدایت حرارتی بالایی داشته و از آن برای انتقال برق از یک فضا به فضای دیگر استفاده می شود. مقاومت ها در این صنعت نیز از فلزات ساخته شده و برای این کاربرد ممکن است مورد استفاده قرار بگیرد، اما آهندارای خواص شیمیایی و مکانیکی مشخصی است و به همین علت در مصارف الکتریکی بسیار به کار می رود. جالب است بدانید مقاومت نیز از آهن ساخته شده تا از انتقال جریان الکتریکی جلوگیری کند.
یکی دیگر از کاربردهای آهن در دستگاه ها و تجهیزات ولتاژ برق و تعداد آن ها در تأسیسات برقی می باشد. این موضوع به علت انتقال ولتاژ و جریان برق از نیروگاه های تولید به شهر و روستاها حائز اهمیت است. بهتر است بدانید آهن نوعی فلز مغناطیسی به شمار می آید و از آن در ساخت قطعات الکتریکی نیز استفاده می کنند.
ساخت قطعاتی مانند ترانسفورماتور که کمی پیش توضیح داده شد، کویل های مغناطیسی به علت خاصیت مغناطیسی آهن و موتورهای الکتریکی از دیگر کاربرد این ماده است. باید گفت کم و زیاد شدن جریان به راحتی با استفاده از آهن انجام می گیرد. با این وجود بهتر است بدانید در کاربردهایی که به صورت موردی در ادامه ذکر می شوند، آهن به عنوان یک فلز هادی سبب تسهیل جریان و افزایش پایداری شده که البته در برخی موارد نیاز به پوشش دهی دارد.
زیرا با تمام این موارد آهن در برابر عوامل اکسیداسیون و رطوبتی مانند خوردگی و زنگ زدگی ضعیف بوده و نیاز به پوشش دهی به وسیله فرایندهایی مانند گالوانیزاسیون دارد که سبب تولید ورق گالوانیزه شده که در ادامه به بررسی کاربردهای این محصول مقاوم در برابر خوردگی در این صنایع می پردازیم. با این حال سایر کاربردهای آهن در صنعت برق و الکترونیک به صورت زیر است:
- ساخت قطعات برقی
- ساخت تراشه های الکترونیکی
- قطعات
- کابل های برق
- تجهیزات انتقال
- دستگاه های اندازه گیری
مزیت های استفاده از محصولات گالوانیزه
از آنجا که فولاد گالوانیزه با فلز روی پوشش داده شده است، در مقایسه با محصولات آهنی و فولادی از مزایای بسیاری برخوردار می باشد؛ زیرا پوشش روی به شدت احتمال زنگ خوردگی را کاهش می دهد. به طور مثال از ایجاد رسوب مواد معدنی در داخل لوله ها جلوگیری می کند یا در پروژه های عمرانی بزرگ تر مانند سیستم فاضلاب و آبیاری مزارع لوله های گالوانیزه اغلب اولین انتخاب هستند.
لازم به ذکر است بدانید ورق های گالوانیزه به انواع مختلف، رنگی، شیروانی و فرم دار تبدیل می شوند. در مطلب انواع ورق های شیروانی در مورد طرح های مختلفی از جمله ذوزنقه ای، سفالی و … توضیحاتی داده شد. همچنین قیمت ورق گالوانیزه کاشان امروز نیز در وب سایت آهن اینفو به صورت روزانه و لحظه ای به روز رسانی می شود.
طول عمر آن ها معمولاً 40 سال یا بیشتر می باشد و گاهی ممکن است به تعمیرات جزئی نیز نیاز داشته باشند. به عنوان مثال لوله های گالوانیزه در مقایسه با لوله های PVC و آلومینیومی نسبت به شعله و حرارت مقاوم تر می باشند. همچنین در شرایط انجماد به خوبی عمل می کنند. از دیگر مزیت های این فلزات می توان به موارد زیر اشاره کرد.
داشتن توجیح اقتصادی
گالوانیزاسیون در مقایسه با روش های دیگر پوشش دهی فولاد، هزینه اولیه کمتری دارد. (هزینه پوشش هایی نظیر نقاشی، از هزینه عملیات گالوانیزاسیون کارخانه ای بیشتر می باشد.) به طور کلی محصولات گالوانیزه در مقایسه با دیگر ورق ها مانند شیروانی و … نرخ کمتری داشته و قیمت ورق شیروانی به علت داشتن فرم های مختلف و رنگی بودن بیشتر می باشد، اما با این حال صرفه اقتصادی داشته و در ساخت و ساز کاربرد فراوانی دارد.
نیاز کمتر به تعمیر و نگهداری
در مواردی که محصولات گالوانیزه نیاز به تعمیر داشته باشند، صرف هزینه برای آن ها ارزش داشته و برای از بین بردن شوره سفید بر روی آن ها انجام می شود. حتی در مواردی که هزینه اولیه گالوانیزاسیون بالاتر از پوشش های جایگزین باشد، برای استفاده طولانی مدت این محصول تقریباً ارزان ترین است؛ زیرا مصرف کننده در طول عمر این محصول مستلزم نگهداری سختی نخواهد بود. به طور مثال زمانی که سازه در مناطق دور افتاده قرار دارد و یا اختلال در تولید کارخانه و قطع کار کارخانه در زمان تعمیر و نگه داری ایجاد می شود، هزینه تعمیر و نگه داری افزایش می یابد. با این وجود چند نکته باید در هنگام نگهداری آن ها رعایت شود تا احتمال زنگ زدگی و خوردگی کاهش یابد.
طول عمر مفید
طول عمر محصولات گالوانیزه به علت طی کردن مراحل نورد سرد و اعمال شدن پوشش روی بر سطح آن ها، حتی در شرایط سخت طولانی است؛ البته تا زمانی که دچار عواملی مانند خوردگی و زنگ زدگی نشوند.
پوشش روی
پوشش گالوانیزه، دارای یک ساختار متالوژی منحصر به فرد است که مقاومت قابل توجهی در برابر آسیب های مکانیکی در حمل و نقل و نصب سرویس دارد.
محافظت خودکار در برابر صدمات محیطی
شیت گالوانیزه در فولاد نفوذ کرده و به عنوان کاتد عمل می کند و یک محافظت کاتدی یا فداکارانه ایجاد می نماید و به همین دلیل قادر به حفاظت از مقاطع ریز موجود در قطعات فلزی، در برابر زنگ خوردگی است؛ بنابراین برخلاف پوشش های ارگانیک، مقاطع آسیب دیده و کوچک آن نیازی به تعمیر ندارند.
حفاظت کامل
پوشش ایجاد شده کلیه نقاط و سطوح فولاد را اعم از گوشه ها، فرورفتگی ها و حتی قسمت هایی که در دسترس نیستند را پر نموده و از زنگ زدگی و خوردگی آن ها جلوگیری می کند. در این زمینه هیچ پوششی بهتر از گالوانیزه عمل نخواهد کرد.
بازرسی آسان
همان طور که در مطلب بررسی روش های کنترل کیفیت ورق های تخت فولادی اشاره شد، اکثر شیت های فولادی خصوصاً ورق سیاه نیاز به آزمایش های مخصوص با دستگاه مانند تست راکول دارند، اما بر خلاف آن ها شیت های گالوانیزه بدون انجام تست ها و با کنترل کارشناس متخصص قابل بازرسی و تأیید می باشند. قیمت ورق سیاه نیز یکی از عوامل اثر گذار در تعیین نرخ محصولات گالوانیزه است.
تأثیر غیر مخرب بر روی محیط زیست
درست مانند ورق فولادی، محصولات گالوانیزه، فلزاتی پایدار و قابل بازیافت می باشند. از آنجا که با روی پوشش دهی شده اند، عمر طولانی تری خواهند داشت و نیازی به تغییر مداوم قطعات نیست. همچنین اگر به مرور زمان ویژگی های خود را از دست داده باشند، می توان آن ها را مورد استفاده مجدد قرار داد که این موضوع میتواند به حفظ منابع طبیعی و کاهش ضایعات صنعتی کمک کند.
همچنین شیت های گالوانیزه، به دلیل خواص حرارتی خود، در کنترل دما و حفظ انرژی در ساختمانها مفید هستند. آنها میتوانند به عنوان عایق حرارتی و بازتابنده نور عمل کنند و در نتیجه کاهش هزینههای انرژی مربوط به سیستمهای تهویه و تبرید را به همراه داشته باشند
جمع بندی
به طور کلی از ورق گالوانیزه در صنایع مختلف استفاده می شود. در این مطلب استفاده از آن در صنایع مهمی مانند برق و الکترونیک توضیح داده شد. نحوه عملکرد این محصول در طول عمر، به راحتی قابل پیش بینی می باشد و با گذشت زمان تغییر خاصی در آن رخ نمی دهد. همچنین می توان بر روی استحکام آن حساب کرد؛ زیرا قادر به نگهداری وزن خود در مصارف ساختمانی می باشد؛ در نتیجه منبع قابل اعتمادی نیز برای ساخت و ساز است. روند تولید آن به آسانی نیز انجام می شود و قابلیت بازیابی نیز دارد. البته لازم به ذکر است به دلیل پر هزینه و سخت بودن تعمیر و نگهداری خطوط تلفن، در سیم کشی تلفن و جعبه های تجهیزات، از ورق های گالوانیزه گرم استفاده می شود؛ در نتیجه این محصول در خطوط تلفن نیز به کار برده می شود.
