همان طور که می دانید محصولات فولادی در انواع مختلفی تولید و عرضه می شوند و هر کدام در کاربری خاصی نیز مورد استفاده قرار می گیرند. حال در جهت شناخت و شناسایی بهتر مقاطع و محصولات تخت فولادی یک سری علائم اختصاری برای معرفی آن ها و خوانایی بهتر در نظر گرفته شده است. جالب است بدانید امروزه هر کدام از کارخانجات محصولات فولادی نیز برای معرفی برند خود دارای علائم اختصاری خاصی برای معرفی هستند.
از این رو برای جلوگیری از به وجود آمدن ابهامات شناخت محصولات فولادی در زمان خرید توسط تولیدکنندگان صنایع دیگر در این مطلب علامات اختصاری مهم ترین این مقاطع و محصولات تخت مورد بررسی قرار گرفته شده اند. مقاطع فولادی مورد بررسی در ادامه شامل نبشی، ناودانی، پروفیل، سپری، ورق، تسمه، لوله و شمش چهارگوش هستند که هر کدام به تنهایی کاربردهای گسترده ای را در صنایع مختلف به خود اختصاص داده اند.
علامات اختصاری محصولات فولادی
در خرید محصولات و مقاطع فولادی یکی از بهترین راه ها برای اطمینان از برند و گرید محصول، علامت اختصاری مورد استفاده بر روی آن می باشد که در برخی مواقع به شکل لیبل های فلزی برای رول و در برخی مواقع دیگر به صورت حک بر روی مقاطع نشان داده می شود. در ادامه علائم اختصاری مهم ترین مقاطع فولادی مورد استفاده در صنایع مختلف در قالب جدول آورده شده است:

علامت اختصاری پروفیل
امروزه پروفیل ها از محبوبیت بسیار زیادی در صنایع مختلف برخوردار می باشند و در دو نوع باز و بسته تولید و عرضه می شوند که هر کدام دسته بندی متفاوتی را به خود اختصاص می دهند. این مقاطع به صورت شاخه های معمولاً 6 و 12 متری عرضه شده و ضخامت آن ها نیز بسته به ورق فولادی مورد استفاده و ظرفیت پروفیل از 6/0 میلی متر تا 4 میلی متر متغیر می باشد.
با این وجود پروفیل های تا ضخامت 5/1 میلی متر، با نام مقاطع سبک و مبلی شناخته شده و ضخامت های بالاتر با نام پروفیل قوطی یا سنگین شهرت یافته اند. علامت اختصاری مربوط به پروفیل های قوطی نیز به شکل مربع تو خالی نمایش داده می شود که در ادامه آورده شده است. با این وجود علامت های اختصاری سایر پروفیل های مهم در بازار که باز یا مبلی نامیده می شوند، در ادامه تک تک شرح داده شده است.

علامت اختصاری نبشی
یکی از انواع پروفیل های باز که کاربردهای ب سزایی را در صنعت ساخت و ساز، قطعه سازی و خودروسازی به خود اختصاص داده است، نبشی نامیده می شود و به صورت مرکب و منفرد تولید می گردد. نبشی ها در دو دسته اصلی پرسی و فابریک قرار می گیرند، اما از نظر شکل ظاهری نیز با بال مساوی و نامساوی معرفی می شوند.
در واقع در صورتی که نبشی بال های مساوی داشته باشد، در ابعاد 25 تا 200 میلی متر تولید می شود، اما در صورت نامساوی بودن بال ها، در ابعاد 5*50*100 تولید و عرضه می گردند. علامت های اختصاری این دو محصول با یک دیگر متفاوت می باشد و به شرح زیر است:

علامت اختصاری ناودانی
ناودانی که با نام پروفیل U نیز شناخته می شود، سطح مقطعی شبیه به حرف U انگلیسی دارد و شامل یک جان افقی و دو بال عمودی می باشد. زاویه های داخلی ناودانی حالتی منحنی شکل داشته و از آن ها در اسکلت ساخت ماشین سنگین، مرمت های معماری، چهارچوب، تعمیرات دریایی، ساختمان سازی و … استفاده می کنند. ارتفاع این مقاطع نیز از 30 تا 400 میلی متر متغیر بوده و محدوده عرضی آن نیز در بازه 15 تا 140 میلی متر قرار دارد. حال علامت های اختصاری مربوط به ناودانی 2 نوع هستند که بسته به ابعاد به شرح زیر نمایش داده می شوند:

علامت اختصاری سپری
سپری ها از جمله محصولاتی هستند که در دسته پروفیل های باز قرار گرفته و در انگلیسی با نام Iron Tripetalous شناخته می شوند. از سپری در ساخت تجهیزاتی نظیر گاردریل، اتصالات پل به ستون، سازه های فلزی، ستون و خرپای سوله استفاده می شود. از طرفی سپری ها قاعده و ارتفاع متفاوتی دارند و از این رو در مدل های مختلفی تولید و عرضه می گردند. با این وجود علامت اختصاری سپری حرف انگلیسی T می باشد و به شرح زیر است. البته در نظر داشته باشید در صورتی که این محصول بال و جان مساوی داشته باشد، به شکل T برعکس نمایش داده می شود:

علامت اختصاری لوله
همان طور که می دانید لوله ها از جمله مهم ترین مقاطع فولادی هستند که نه تنها در صنایع ساخت و ساز، بلکه در صنایع مهم و حیاتی نظیر پتروشیمی، نفت و گاز مورد استفاده قرار می گیرند. لوله ها نیز در انواع مختلف سیاه، گالوانیزه، درزدار، بدون درز و … تولید شده که کاربری و خواص هر کدام با دیگری متفاوت است. با این وجود لوله ها با طول های متغیر از 6 تا 12 متر و همچنین قطرهای گوناگون از 15 تا 150 میلی متر با استفاده از علامت اختصاری زیر نشان داده می شوند:

علامت اختصاری شمش چهارگوش
شمش یکی از اصلی ترین مواد اولیه نیمه نهایی فولادی شناخته می شود که برای تولید انواع محصولات تخت و مقاطع فولادی مربعی، گرد، مستطیلی و … مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع شمش ها ابتدا به اسلب های فولادی و سپس محصولات فولادی تبدیل می شوند. علامت اختصاری این محصول نیز مربعی شکل می باشد، اما برای اینکه با پروفیل قوطی اشتباه گرفته نشود، توپر می باشد. همچنین در صورتی که مربع توپر بر روی این مقاطع حک نشود، از علامت Kt 4 به عنوان نماد چهارتراش یا چهارسو استفاده می شود. با این وجود علائم اختصاری شمش های چهارگوش نیز به شرح زیر است:

علامت اختصاری تسمه
آخرین پروفیل فولادی باز که از طریق برشکاری و جداسازی ورق های فولادی تولید می شود، تسمه یا نوار نام دارد. این مقاطع با عرض و ضخامت های مختلف با طول های نامحدود تولید شده و هر کدام در مصارف خاصی به کار برده می شوند. عرض تسمه در صورتی که بیشتر از 160 میلی متر شود، به آن تسمه پهن می گویند. علامت اختصاری مربوط به تسمه نیز به شکل زیر است:

علامت اختصاری ورق
و در آخر می توان به محبوب ترین محصول فولادی، یعنی ورق یا شیت پرداخت که با داشتن انواع مختلف کاربردهای به سزایی را حتی در تولید سایر مقاطع فولادی نظیر پروفیل های باز و تسمه به خود اختصاص می دهد. ضخامت ورق که با نام پلیت نیز شناخته می شود، بسته به جنسی که دارد از 25/0 میلی متر تا 100 میلی متر متغیر می باشد. انواع ورق های فولادی شامل شیت های گرم، سرد، اسیدشویی، گالوانیزه، قلع اندود، شیروانی، آجدار، استیل و … هستند و علامت اختصاری آن ها به صورت زیر است:

جمع بندی
همان طور که اشاره شد، علامات اختصاری مقاطع فولادی برای جلوگیری از به وجود آمدن ابهامات از نظر شباهت های ظاهری و ساختاری برای هر کدام طراحی شده اند. در این مطلب نیز علامت های اختصاری مهم ترین مقاطع فولادی به صورت عکس نمایش داده شدند. همچنین در برخی مواقع هر کدام دارای دو مدل علامت می باشند که تفاوت در محدوده ابعادی و شکل ظاهری را دارا می باشند.
در این بین جدول علائم اختصاری مهم ترین مقاطع فولادی در ابتدا مطلب شرح و قرار داده شد. با این وجود پیش از خرید هر کدام از محصولات ابتدا در مورد تناسب آن ها با کاربری مد نظر خود مطلع شوید و سپس ابعاد و جنس متناسب با آن را با استفاده از علامت های اختصاری انتخاب نموده و خرید خود را تکمیل کنید.