امروزه فولاد به عنوان اصلی ترین آلیاژ آهن، دارای محصولات و گریدهای مختلفی می باشد که هر کدام با داشتن خواص و تنوع از نظر ابعاد و زیر مجموعه، کاربردهای مختلفی را به خود اختصاص می دهند. فولاد CK45 و ST52 دو نوع از محصولات فولادی پرکاربرد در صنایع به شمار می آیند که از نظر سختی و استحکام ویژگی های مشابهی دارند؛ از این رو قصد بررسی تفاوت این دو محصول از نظر درصد کربن، خواص مکانیکی و شیمیایی، جوشکاری و کاربرد را داریم تا خریداران و مصرف کنندگان محصولات فولادی به راحتی بدانند کدام محصول برای کاربری مد نظر آن ها مناسب خواهد بود.
با این وجود بهتر است بدانید اصلی ترین تفاوت محصولات فولادی نظیر محصولات CK45 و ST52 در عناصر شیمیایی و درصد کربن آن ها می باشد که سبب ایجاد تمایز در بخش های دیگر شده است. در ادامه مطلب به بررسی دقیق این تفاوت ها پرداخته ایم.
بررسی تفاوت فولاد CK45 وST52
پیش از بررسی دقیق تفاوت فولادهای CK45 و ST52، جدول تفاوت این دو محصول از نظر های مختلف به صورت جزئی در زیر قرار داده شده است که می توانید ابتدا مشاهده کرده و سپس به مطالعه ادامه مطلب بپردازید:
درصد کربن
همان طور که می دانید دسته بندی اصلی فولاد به عنوان مهم ترین آلیاژ فلز آهن، شامل فولادهای پرکربن، کربن متوسط و کم کربن می باشد. از این رو باید گفت تفاوت در ترکیبات شیمیایی و درصد کربن فولادهای CK45 و ST52 سبب شده تا محصولات از گرید CK45 در دسته فولادهای کربن متوسط قرار بگیرند؛ در صورتی که گرید ST52 درصد کربن آن بسیار ناچیز بوده و در دسته محصولات کم کربن قرار می گیرد. از این رو باید گفت درصد کربن فولاد CK45 در حدود 45/0 درصد می باشد و مقدار این عنصر در فولاد ST52 در حدود 2/0 درصد می باشد.
حتما بخوانید:فولاد CK45 چیست
خواص مکانیکی
دومین تفاوت فولادهای CK45 و ST52 مربوط به خواص مکانیکی این مقاطع می باشد که در واقع از افزودن عناصر آلیاژی مختلف علاوه بر کربن به ترکیبات آن ها به وجود می آید. به طور معمول فولادهای کربن متوسط یا CK45 دارای استحکام بسیار زیادی به سبب انجام فرآیند آنیلینگ یا بازپخت می باشد و استفاده از ترکیبات شیمیایی و عناصر با درصد مناسب و همچنین دمای مناسب برای بازپخت می توان خواص مکانیکی فراوانی را در آن مشاهده کرد.
از طرفی دیگر فولاد ST52 نیز دارای استحکام متناسبی در برابر عوامل مختلف می باشد و این موضوع به سبب وجود عنصر سیلیسیم در ترکیبات این محصول می باشد. با این وجود درصد کربن کمتر سبب شده تا از نظر خاصیت سختی، فولاد ST52 درجه پایین تری نسبت به فولاد CK45 داشته باشد. به همین علت قیمت فولاد ST52 مقرون به صرفه تر از فولادهای کربن متوسط می باشد؛ زیرا در صورت افزایش کربن محصول علاوه بر خواص، درصد ریسک استفاده از آن در کاربری های مختلف افزایش می یابد. این در صورتی است که فولاد ST52 تقریباً در تمامی مصارف صنعتی قابل استفاده است.
جوشکاری
سومین تمایزی که میان کیفیت های فولادی CK45 و ST52 می توان یافت، مربوط به قابلیت جوشکاری آن ها می باشد. به طور معمول فولاد CK45 دارای قابلیت جوش پذیری مناسبی است، اما در زمان انجام عملیات باید نکات و حساسیت های لازم برای جوشکاری محصول را به خوبی در نظر گرفت. همچنین جوشکاری با استفاده از روش های القایی یا شعله ای که سرمایش شدید دارند، نباید صورت گیرد و بهتر است از الکترودهای کم هیدروژن استفاده کرد؛ زیرا ممکن است جوشکاری آن ها منجر به ایجاد ترک گردد.
این در صورتی است که جوشکاری فولادهای کم کربن نظیر ST52 به راحتی امکان پذیر بوده و این موضوع به علت کم بودن احتمالات فازهای سختف ترد، شکننده مارتنزیت با چقرمگی پایین در این فولاد می باشد.
حتما بخوانید: تفاوت فولاد CK45 و MO40
کاربرد
در نهایت در مورد تفاوت های میان فولادهای ST52 و CK45 باید گفت کاربری این دو محصول نیز با یک دیگر در نهایت متفاوت است. البته محدوده ابعادی نیز در این موضوع اثرگذار می باشد؛ زیرا فولاد ST52 دارای بازه ضخامتی 5 تا 100 میلی متری می باشد؛ در صورتی که فولاد CK45 تا حداکثر ضخامت 30 میلی متر تولید می شود.
از این رو کاربردهای فولاد ST52 در موارد صنعتی که نیاز به کاهش هزینه ساخت، کاهش استفاده از مصالح مورد استفاده و وزن سازه باشد، می باشد. علاوه بر آن، این محصول در صنایع پتروشیمی، ساخت مخازن حمل و تحت فشار، خودروسازی، ماشین سازی و … نیز مورد استفاده قرار می گیرد. کاربردهای فولاد CK45 نیز در صنایعی می باشد که نیاز به مقاومت در برابر سایش، فشار و اصطحکاک های فراوان باشد. از جمله این مصارف می توان به قطعه سازی، ساخت چرخ دنده، شافت و اکسل و … اشاره کرد؛ از این رو قیمت فولاد CK45 به سبب داشتن حساسیت بالاتر و دقت بیشتر در تولید، بیشتر از گرید ST52 می باشد. همچنین این در صورتی است که وزن این دو محصول یکسان باشد.
حتما بخوانید: جوشکاری فولاد CK45
جمع بندی
در نهایت باید گفت فولادها از نظر درصد کربن موجود در آن ها شامل سه دسته اصلی کم کربن، پرکربن و کربن متوسط هستند؛ از این رو تفاوت دو گرید از دو دسته بندی فولاد کم کربن و کربن متوسط در این مطلب مورد بررسی قرار گرفت. CK45 یکی از اصلی ترین فولادهای کربن متوسط شناخته می شود و در صورتی که عناصر آلیاژی دیگر به ترکیبات آن اضافه شود، به آن فولاد آلیاژی نیز می گویند.
از سوی دیگر یکی از اصلی ترین گریدهای حاصل از فرآیند نورد گرم که ورق سیاه نیز نامیده می شود، ST52 نام دارد و با درصد کربن کمتر دارای استحکام و سختی متناسب در عین برخورداری از چقرمگی و جوش پذیری عالی می باشد. تفاوت اصلی این دو محصول نیز در درصد کربن موجود در آن هاست که سبب به وجود آمدن سایر تمایزهای بیان شده، گردیده است.
