همان طور که می دانید آهن و فولاد امروزه به سبب فرآیند های مختلف، محصولات متعددی داشته و از این رو کاربردهای گوناگونی را به خود اختصاص می دهند. با این وجود همه در جریان عیوب این فلزات می باشند. در واقع این دو فلز پر کاربرد زمانی که در معرض و مجاورت هوای آزاد و اکسیژن قرار بگیرند، به راحتی دچار زنگ زدگی و خوردگی می شوند. برای جلوگیری از این اتفاق، فرآیند گالوانیزاسیون بر روی این فلزات انجام می گیرد.

فرآیند گالوانیزاسیون نیازمند انجام یک سری عملیات بر روی فولاد خام بوده و در نهایت سبب به وجود آمدن ورق گالوانیزه می شود. جالب است بدانید ورق های گالوانیزه با استفاده از عملیات هایی که در ادامه ذکر می کنیم به شیت های رنگی تبدیل می شوند. این فلزات با داشتن تنوع رنگی بالا، کاربرد های بسیاری را در صنایع مختلف به خود اختصاص می دهند. با این وجود فلزات گالوانیزه و رنگی تفاوت هایی با یک دیگر دارند که در ادامه به بررسی آن ها به صورت موردی پرداخته ایم:

  • تفاوت در روش تولید
  • تفاوت در میزان مقاومت
  • چسبندگی پوشش روی
  • رنگ پذیری
  • کاربرد نهایی
  • زیبایی ظاهری
  • تفاوت در نحوه عرضه
  • تمایز در قیمت

بررسی تفاوت های ورق رنگی و گالوانیزه

برای بررسی تفاوت این دو فلز پرمصرف باید گفت ورق های رنگی در واقع در ادامه خط تولید محصولات گالوانیزه هستند و از طریق رنگ آمیزی این فلزات تولید می شوند، اما با این وجود از نظر نحوه تولید با یک دیگر تفاوت دارند. به نوعی دیگر می توان گفت ماده اولیه آن ها با یک دیگر متفاوت است.

محصولات گالوانیزه از طریق ورق های اسیدشویی و روغنی و با استفاده از روش غوطه وری گرم تولید می شوند. این فلزات ابتدا آماده سازی می شوند. مراحل آماده سازی شامل چربی زدایی، شستشو و هوادهی می باشد که سبب چسبندگی پوشش و رنگ پذیری بهتر آن می شود. پس از طی این مراحل، فلزات درون حوضچه های مذاب فلز روی قرار گرفته و پس از مدت زمان مشخصی بیرون آورده می شوند. در نهایت شسته شده و هوادهی بر روی آن ها صورت می گیرد.

این در حالی است که ماده اولیه برای تولید شیت های رنگی، ورق های گالوانیزه هستند. این فلزات پس از تولید مجدداً مراحل آماده سازی را طی می کنند و با استفاده از روش الکترواستاتیک یا پودری، رنگ آمیزی می شوند. نحوه رنگ آمیزی آن ها نیز شامل اعمال یک لایه رنگ پرایمر، چند لایه رنگ اصلی و در نهایت رنگ نهایی است.

تفاوت در میزان مقاومت موضوع مهمی است که مربوط به خواص پوشش و در نهایت کاربرد های یک فلز می شود. محصولات گالوانیزه دارای مقاومت بالایی در برابر رطوبت، زنگ زدگی و خوردگی می باشند؛ در نتیجه ورق های رنگی نیز از این خواص بهره مند هستند، اما نکته مهم اینجاست که محصولات رنگی به علت دارا بودن پوشش رنگ، میزان تثبیت پوشش روی در آن ها بیشتر بوده و از این رو مقاومت بیشتری را به خود اختصاص می دهند. این موضوع تأثیر به سزایی در تفاوت قیمت ورق رنگی دارد. طبیعی است که تفاوت در مقاومت و خواص سبب ایجاد تمایز در قیمت این دو فلز خواهد شد.

از سوی دیگر به علت میزان تثبیت پوشش روی و مقاومت بیشتر فلزات رنگی، این محصولات از طول عمر بیشتری بهره مند هستند. با این وجود فلزات گالوانیزه نیز در صورت دارا بودن کیفیت بالا و حفاظت مناسب دارای طول عمری در حدود 50 سال می باشند.

این تفاوت ها سبب تمایز در کاربرد نهایی این دو فلز نیز می شود. محصولات گالوانیزه بیشتر در صنایع به کار برده می شوند؛ در صورتی که شیت های رنگی تنها جنبه زیبایی ظاهری و در مواردی تزئینی داشته و برای تولید سایر محصولات فرمینگ و تولید لوازم خانگی، ساخت بدنه و شاسی خودرو و... به کار برده می شوند.

محصولات فرمینگ همان ورق های گالوانیزه رنگی هستند که نام دیگر آن ها ورق شیروانی است. در صورت سفارش خریدار، شیت های رنگی در دستگاه رول فرمینگ جهت اعمال فرم های مختلف مانند ذوزنقه ای، کرکره ای، شادولاین، پالرمو و ... قرار می گیرند. البته اگر فردی نیاز به یک ورق گالوانیزه فرمینگ داشته باشد، مطابق با سفارش طرح مورد نظر بر روی این فلز اعمال می شود و در این صورت ورق شیروانی یا فرم دار ساده تولید می شود.

حتما بخوانید :تفاوت ورق آلوزینک و گالوانیزه

کاربرد محصولات گالوانیزه و رنگی

با وجود این تفاوت ها ممکن است تصور کنید نرخ ورق رنگی از فولاد گالوانیزه بیشتر باشد، اما بهتر است بدانید اگر از فولاد گالوانیزه برای کاربرد های بزرگ تر و صنعتی است استفاده شود، نرخ بیشتری در مقایسه با محصولات رنگی دارد. هر دو محصول دارای بازه ضخامتی 3/0 تا 3 میلی متر می باشند.

در واقع می توان گفت محصولات گالوانیزه و رنگی از طریق چرخه فرآیند نورد سرد تولید می شوند. این فرآیند بر خلاف نورد گرم مراحل طولانی تری داشته و از حساسیت بسیار بالایی برخوردار است. هدف از انجام آن دستیابی به محصولاتی مقاوم، دارای ضخامت پایین و سطحی صاف و صیقلی می باشد.

طبیعی است که قیمت ورق گالوانیزه که از این فرآیند و در ادامه آن غوطه وری گرم تولید می شود، بیشتر از محصولات گرم یا اسیدشویی و روغنی باشد؛ زیرا این محصولات علاوه بر داشتن مقاومت و خواص ورق های سرد و روغنی، دارای استحکام ویژه ای در برابر عوامل تهدید کننده فولاد و آهن هستند. تمایز ورق های گالوانیزه و رنگی از سایر فلزات سبب اختصاص دادن کاربرد های مهم به آن ها شده است.

محصولات گالوانیزه به عنوان ورق های مورد استفاده در صنعت کابینت سازی به کار برده می شوند. همان طور که می دانید کابینت ها و تجهیزات آشپزخانه بیشترین ارتباط را با آب و رطوبت و عوامل زنگ زدگی و خوردگی دارند؛ از این جهت ورق های گالوانیزه با داشتن مقاومت در برابر این عوامل، مناسب برای این صنعت هستند. سایر کاربرد های این فلز در زیر نام برده شده اند:

  • تولید لوازم آشپزخانه
  • ساخت تجهیزات خودروسازی
  • تولید لوله و پروفیل
  • ساخت تجهیزات الکترونیک
  • تولید لوازم الکتریکی
  • ساخت کابل برق و...

شیت های رنگی از طریق اعمال پوشش رنگ بر روی محصولات گالوانیزه که خود به وسیله پوشش دهی فلزات روغنی به وجود می آیند، تولید می شوند. به نوعی می توان گفت فلزات رنگی محصولاتی ثانویه هستند که بیشترین کاربرد را در موارد زیر دارند:

  • تولید لوازم خانگی برای ساخت بدنه یخچال، فریزر، لباسشویی و ...
  • قطعات خودرو برای تولید شاسی و بدنه اتومبیل
  • تولید فرمینگ های مختلف شیروانی برای حصار دور زمین، سقف پارکینگ ها، سقف انبار ها، خانه ها، آپارتمان ها، مراکز فرهنگی تجاری و ...

حتما بخوانید:تفاوت ورق سیاه و گالوانیزه

انواع فرمینگ های ورق گالوانیزه و رنگی

به طور کلی به عملیاتی که ورق های گالوانیزه و رنگی در دستگاه مخصوص فرمینگ قرار گرفته و در آن به اشکال مختلف تبدیل می شوند، فرمینگ گفته می شود. در این عملیات طی یک سری فرآیند و به وسیله یک دستگاه مخصوص، سطح مقطع و شکل ظاهری ورق به الگو های مختلف مانند سینوسی، شادولاین، کرکره ای و ... تبدیل می شود.

این فرآیند سبب بالا رفتن میزان استحکام محصول، زیبایی و تحمل بار آن می گردد. از سوی دیگر ورق های رنگی و گالوانیزه از نظر سطح ظاهری صیقلی و شفاف بوده و تنها شیت های رنگی، با رنگ های متنوع تولید می شوند. با این وجود بیشتر این خواص برگرفته از ورق های روغنی به عنوان ماده اولیه اصلی هستند؛ در نتیجه می توان گفت قیمت ورق روغنی تأثیر به سزایی در نرخ این فلزات و خواص آن ها دارد. شباهت در خواص این فلزات با یکدیگر سبب مشترک بودن برخی از کاربردهای آن ها با یک دیگر شده است.

از مهم ترین کاربرد این فلزات به علت داشتن استحکام مناسب در برابر رطوبت، زنگ زدگی و خوردگی می توان به پوشش سقف های شیروانی در مناطق مرطوب و بارانی اشاره کرد. دستگاه ‌های مورد استفاده برای انجام این فرآیند، قابلیت تشکیل انواع فرمینگ در ضخامت‌ های متفاوت را دارند. در ادامه به معرفی اختصاری 4 نوع از مهم ترین طرح های گالوانیزه و رنگی شیروانی پرداخته شده است.

حتما بخوانید :تفاوت ورق روغنی و گالوانیزه

ذوزنقه ای یا موج دار

در این طرح شیروانی، موج های مربعی شکل در عرض ورق ایجاد شده و هیچ گونه محدودیتی نیز ندارد. از سوی دیگر طول و عرض آن نیز بر اساس سفارش مشتری مشخص شده و بالاترین مقاومت را در بین سایر فرم ها دارد. با این وجود برای پوشش دیوارها و سقف ها کارایی مناسبی ندارد.

فرم سینوسی یا کرکره ای

فرمینگ ورق گالوانیزه و رنگی در این طرح به صورت موج هایی به فاصله نزدیک به صورت گرد در عرض ورق ایجاد می شود. یکی از قدیمی ترین و رایج ترین طرح ها ورق کرکره ای است و به دلیل دارا بودن موج های دایره ای شکل به ورق سینوسی نیز شهرت دارد. بیشترین مصرف ورق های رنگی کرکره ای در حصار دور زمین، دور ساختمان و پوشش سقف ساختمان است.

طرح سفال

فرم سفال مقاومت و زیبایی ظاهری بالایی داشته و برای پوشش سقف های مختلف شیروانی نیز مناسب است. این محصول از ورق های گالوانیزه و رنگی با ضخامت 4/6 تولید می شود.

طرح شادولاین

از زیباترین ورق های گالوانیزه و رنگی می توان به طرح شادولاین اشاره کرد که بسیار شبیه به طرح ذوزنقه ای می باشد. این محصول علاوه بر استفاده در ساندویچ پانل ها برای سقف های مختلف نیز استفاده می شود.

برای اطلاع از قیمت ورق رنگی فولادمبارکه به دسته بندی مربوطه مراجعه نمائید.

جمع بندی

در نهایت بهتر است بدانید ورق های گالوانیزه و رنگی در چرخه ورق های فولادی محصولات پوششی و ثانویه به شمار می آیند، اما چند تفاوت اصلی دارند که اولین آن ها مربوط به روش تولید و مواد اولیه می باشد. ورق های گالوانیزه از محصولات سرد و روغنی تولید می شوند؛ در صورتی که ورق رنگی همان فولاد گالوانیزه ای است که طی فرآیند آماده سازی و رنگ آمیزی تولید شده است. این فلزات به علت پوشش اضافی که در قالب رنگ بر روی آن ها اعمال می گردد، دارای مقاومت بسیار بیشتری در برابر عوامل تهدید کننده فولاد هستند.

از جمله این عوامل می توان به اکسیداسیون، رطوبت، زنگ زدگی و خوردگی اشاره کرد؛ در نتیجه برای مصارف و محیط هایی که در معرض این گونه عوامل هستند، از ورق های رنگی می توان استفاده های بهتری داشت. تنوع رنگی آن ها نیز سبب کاربرد بیشتر به خصوص در ساخت و ساز و پوشش دهی سقف های شیروانی شده است. با این حال در مصارف و کاربردهای صنعتی، سطح ظاهری و رنگ قطعات فولادی چندان اهمیتی نداشته و تنها میزان کشش، استحکام، نوع گرید یا کیفیت محصول مد نظر است؛ در نتیجه ورق های گالوانیزه برای این موارد بهتر استفاده می شوند.

با این حال می توان گفت ورق های گالوانیزه و رنگی هر دو دارای مقاومت در برابر شرایط جوی، انعطاف پذیری، جوش پذیری، قابلیت فرمینگ، طول عمر زیاد، قیمت مناسب و رنگ پذیری متناسبی هستند؛ از این رو هر شخص تولید کننده یا مصرف کننده بسته به کاربری نهایی که مد نظر دارد، این فلزات را در ابعاد مختلف خریداری می نماید. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بهتر بودن کیفیت هر کدام از ورق های گالوانیزه و رنگی نیز می توانید با کارشناسان شرکت آهن اینفو مشورت نمایید.