حال که با ویژگی های دو گرید ST12 و ST14 به صورت کامل اطلاعاتی در اختیار خریداران عزیز قرار دادیم، بهتر است با تفاوت های این دو گرید نیز آشنا شوید تا بدانید از هر کدام در چه صنعت و چه کاربردی می توان استفاده کرد. سایر گریدهای ورق روغنی شامل کیفیت های ST13، EK2،  ST16 و QSTE می باشند که هر کدام ویژگی های مخصوصی را به خود اختصاص می دهند.

با این وجود سه کیفیت ST12،  ST13 و ST14 به ترتیب به عنوان گریدهای استاندارد، نیمه کشش و  فوق کشش معرفی می شوند. ابتدا لازم است بدانید تمامی گریدهای شیت های سرد یا روغنی دارای سطحی شفاف و روشن می باشند، اما از مهم ترین تفاوت های آن ها در میزان استحکام کششی است.

جهت بررسی تفاوت دو گرید ذکر شده لازم است بدانید ورق ST12 از مقاومت بالایی برخوردار است و در مواردی کاربرد دارد که نیاز به فرم پذیری کمتری باشد. بر خلاف آن آلیاژ ST14 استحکام کششی کمتری داشته و بیشتر در مواردی کاربرد دارد که میزان فرم پذیری و کشش بیشتری نیاز باشد.

به طور معمول میزان استحکام کششی شیت های ST12 در بازه 270 تا 410 مگاپاسکال قرار دارد و مقاومت آن ها از ورق های ST14 بیشتر است. لازم است بدانید درصد کربن در محصول ST12 1/0 درصد، 2/0 تا 45/0 درصد منگنز، 035/0 درصد فسفر، 035/0 درصد گوگرد و مقداری نیتروژن می باشد که همگی خواص نهایی محصول را مشخص می کنند.

در مورد محصولات ST14 باید بدانید که این محصول با نام ورق فوق کشش معروف است و شهرت آن به علت داشتن خواص کشسانی مطلوب تر آن است. ترکیبات شیمیایی این آلیاژ شامل 8/0 درصد کربن، 03/0 درصد فسفر، 4/0 درصد منگنز، 01/0 درصد سیلیکون و 03/0 درصد گوگرد است. جالب است بدانید مهم ترین تفاوت این دو آلیاژ در قیمت آن ها می باشد. به این صورت که نرخ آلیاژ ST12 به دلیل داشتن عناصر آلیاژی و استحکام کششی بیشتر، در مقایسه با قیمت ورق  ST14 بیشتر است. همچنین کیفیت ST14 بیشتر از سایر گریدها در صنعت خودروسازی به کار می رود.

ویژگی های ورق روغنی   ST12

به طور کلی محصولات روغنی طی فرآیند نورد سرد به وجود می آیند که به علت تحمل فشار بالا در طی فرآیند تولید، دارای مقاومت بیشتری در مقایسه با آلیاژهای سیاه می باشند. شکل ظاهری آن ها نیز نسبت به این محصولات دارای زیبایی ظاهری و شفافیت است.

یکی از مهم ترین گریدهای ورق روغنی، آلیاژ ST12 می باشد. همان طور که اشاره شد، تفاوت گریدهای روغنی در عناصر آلیاژی تشکیل دهنده آن ها است. از جمله این عناصر که در تولید ورق سرد به کار می روند، می توان به کربن، فسفر، منگنز، آلومینیوم و گوگرد اشاره کرد.

آلیاژ ST12 دارای درصد بیشتری از عنصر های کربن و منگنز است و با توجه به افزایش استحکام فولاد به وسیله کربن، این ورق از استحکام بسیار بالایی برخوردار می باشد؛ به همین دلیل در کاربردهای با استحکام بالا مورد استفاده قرار می گیرد. این موضوع به علت بالا بودن میزان تنش تسلیم، سختی راکول و استحکام کششی آن می باشد.

از جمله این کاربرد ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ساختمان‌ سازی
  • ساخت سازه‌ های فولادی
  • ساخت دستگاه‌ ها و ماشین‌ آلات صنعتی
  • تولید لوازم خانگی
  • پل‌ سازی و ساخت اسکله و کشتی
  • صنایع خودروسازی برای ساخت بدنه خودروها

سایر ویژگی های آلیاژ ST12 شامل داشتن کیفیت سطحی مناسب، عدم وجود ترک های ظاهری، داشتن قابلیت جوشکاری، خم کاری و کششی مناسب و در نهایت کیفیت مطلوب در هر دو سطح شیت می باشد. لازم به ذکر است میزان کربن موجود در عناصر تشکیل دهنده این فولاد 0/1 درصد است.

عوامل مؤثر بر قیمت ورق روغنی

امروزه نرخ محصولات فولادی تأثیر به سزایی در صنایع مختلف دارد؛ زیرا این محصولات با داشتن انواع مختلف از لحاظ عناصر تشکیل دهنده، نحوه عرضه، ضخامت و شکل ظاهری در موارد بسیاری کاربرد دارند. نرخ هر کدام از آن ها نیز بر سایر ورق های فولادی تأثیر دارد.

به طور مثال قیمت ورق روغنی به شدت تحت تأثیر ورق سیاه و اسید مورد استفاده در فرآیند اسیدشویی است؛ زیرا شیت های گرم با همین مشخصات قادر به قرار گرفتن تحت فرآیند نورد سرد نمی باشند. این محصولات با داشتن سطحی زبر به غلتک های دستگاه نورد سرد آسیب رسانده و حتماً باید اسیدشویی شوند. سایر عوامل مؤثر بر نرخ محصولات روغنی شامل نوسانات ارزی، وضعیت بورس، گرید مورد استفاده، عناصر تشکیل دهنده، میزان عرضه و تقاضا و کارخانه تولید کننده می باشد.

جالب است بدانید شیت های روغنی دارای تاریخ انقضا هستند و هر چه از زمان انقضای آن ها گذشته باشد، نرخ آن ها پایین تر می آید. این موضوع به علت از بین رفتن خواص پوشش روغنی است که در پایان مراحل تولید بر روی آن ها اعمال می گردد و پس از مدتی از بین می رود. با این وجود طول عمر شیت های سرد بین 3 تا 10 سال می باشد.

از سوی دیگر همان طور که می دانید هر گرید ورق روغنی برای موارد خاصی کاربرد دارد که این موضوع سبب تأثیرات نرخ آن در همان صنعت خواهد شد. به طور مثال به علت استفاده از گرید ST12 در صنعت ساخت و ساز برای ساخت سازه های فولادی نرخ آن نیز برای ساخت تجهیزات این صنعت تأثیر دارد. با وجود این توضیحات می توان گفت قیمت ورق روغنی ST12 در صنعت ساختمان سازی مؤثر است.

بهتر است بدانید نرخ آن وابسته به عوامل دیگری نیز می باشد که از جمله آن ها می توان به نرخ مواد اولیه، کارخانه سازنده، نوسانات ارزی، وضعیت بورس و میزان عرضه و تقاضا اشاره کرد. همچنین میزان عرضه و تقاضا برای این گریدها زمانی با افزایش همراه است که ساخت و ساز و تولید لوازم خانگی افزایش یابد.

ویژگی های ورق روغنی ST14

یکی از پرکاربردترین گریدهای ورق روغنی با نام ST14 شناخته می شود. این محصول به ورق فوق کشش نیز شهرت دارد. آلیاژ ST14 مطابق با استاندارد جدید DC04 تولید شده و قابلیت کشش و انعطاف پذیری بسیار بالایی را به خود اختصاص می دهد؛ در نتیجه پاسخگوی مواردی است که به درجه انعطاف پذیری بالایی نیاز دارند. جالب است بدانید استحکام کششی این محصول بین 270 تا 350 مگاپاسکال و تنش تسلیم آن بالاتر از 210 مگاپاکسال می باشد.

از سوی دیگر این گرید دارای سطحی درخشان و صیقلی و یکنواخت می باشد؛ در نتیجه برای صنایعی که ظاهر عملیات اهمیت زیادی دارد، می توان از آن استفاده کرد. مهم ترین کاربرد آلیاژ ST14 مربوط به صنعت خودرو سازی است؛ زیرا جهت تولید فیلتر و بدنه بسیاری از اتومبیل ها از این کیفیت استفاده می شود. سایر کاربردهای کیفیت ST14 در زیر ذکر شده است:

  • تولید مبلمان اداری
  • لوازم خانگی
  • خودروسازی
  • ساخت ابزار و یراق‌آلات
  • ساخت تانکرهای آب و مخازن سوخت
  • تولید انواع پروفیل و قطعات صنعتی

عرضه این آلیاژ نیز در بازار آهن آلات به دو صورت رول و فابریک می باشد. از شیت های رول شده بیشتر در صنایع خودروسازی استفاده می کنند، اما شیت های فابریک برای تولید لوازم خانگی به کار می روند. این محصول از ترکیب عناصر آلومینیوم، گوگرد، کربن و منگنز تولید می شود.

سایر ویژگی های آلیاژ ST14 شامل مواردی مانند داشتن قابلیت رنگ پذیری، خم کاری، برش کاری و نورد کاری است. لازم به ذکر است ضخامت این محصولات بین 0/3 تا 3 میلی متر و عرض آن ها 100 و 125 سانتی متری می باشد.

بهتر است بدانید جهت محاسبه وزن محصولات روغنی با هر گریدی از جمله ST12، ST13 و ST14 از فرمول محاسبه وزن استفاده نمایید. همچنین عدد 7/85 نشان دهنده چگالی آهن است.

وزن (کیلوگرم) = طول (متر) * عرض (متر) * ضخامت (میلی‌ متر) * 7.85

جمع بندی

مهم ترین تفاوت این دو دسته از شیت های روغنی تمایز در ترکیب شیمیایی و تأثیر بر استحکام آن‌ ها است. ورق ST12  به دلیل کربن پایین ‌تر استحکام بالاتری نسبت به ورق ST14  دارد. از طرفی شیت های  ST14  انعطاف پذیری بالاتری دارند. هر دو محصول در حوزه‌ های مختلف از جمله ساخت و ساز، خودروسازی، ساخت لوازم خانگی و کاربرد دارند. البته تمامی این موارد بسته به روش تولید کارخانه سازنده آن ها نیز تغییر می کند.

کارخانه های تولید کننده محصولات سرد یا روغنی در کشور شامل کارخانه فولاد مبارکه اصفهان، شرکت فولاد غرب آسیا و فولاد هفت الماس می باشند که قیمت همه کارخانه به صورت لحظه ای در سایت اهن اینفو بارگذاری می شود که برای اطلاع از قیمت ورق روغنی هفت الماس می توانید به صفحه مربوط به آن مراجعه کنید.

لازم به ذکر است تعدادی از گرید های روغنی تنها در کارخانه فولاد مبارکه تولید می شوند و در مصارف کششی و عمومی کاربرد دارند. این کیفیت ها شامل A 611، A619، A620،  A366می باشند.